Connect with us

aktuelno

U ODBRANU ISTINE, CRNO NA BELO: Šta su vladike SPC zaista odlučile na Saboru u Čikagu, zašto su optužbe protiv njih lažne i ko plaća prljavu kampanju po medijima

Published

on

Grupa uglednih američki Srba raznih profesija, dobrotvora i aktivista Srpske pravoslavne crkve, oglasilo se proglasom pod nazivom: “U odbranu istine i jedinstva SPC” koje redakcija Serbian Timesa prenosi u celosti, uz redakcijsku opremu.

I. EPARHIJE SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE U SJEDINjENIM AMERIČKIM DRŽAVAMA I NjENI EPISKOPI SU NEPOKOLEBIVO I NERAZDELjIVO SJEDINjENI I SASTAVNI SU DEO SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE (PATRIJARŠIJE).

  1. Optužbe za navodni „tajni plan“ ili „skriveni pokušaj“ Episkopâ Eparhijâ Srpske Pravoslavne Crkve u Sjedinjenim Državama da pomenute Eparhije odvoje od Srpske Pravoslavne Crkve (Patrijaršija) (nadalje: „SPC“) i da Eparhije predaju pod jurisdikciju Carigradske Patrijaršije, Američke Pravoslavne Crkve ili neke druge strukture, nemaju osnov u činjenicama i potpuno su neistinite.
  2. Sadašnji Episkopi triju Eparhija SPC u Sjedinjenim Državama – Preosvećeni Episkop Longin Novogračaničko-Srednjezapadnoamerički; Preosvećeni Episkop Maksim Zapadnoamerički, i Preosvećeni Episkop Irinej Istočnoamerički – bili su ostali istrajni u svojoj podršci jedinstvu u SPC, te su i svojim rečima i delima osnažili veze naših triju Eparhija sa SPC.
  3. Napadi usmereni protiv naših Episkopa pojavili su se uglavnom u žutim novinskim tabloidima na srpskom jeziku, na prekomorskim „fantomskim“ vebsajtovima za koje je otkriveno da su hostovani u Srbiji, na Kipru i u Rusiji, kao i u društvenim medijima, uključujući i plaćene dnevne oglase na društvenim mrežama u šest zemalja. „Članke“, postovane tekstove i oglase (reklame), u najvećem delu, pisali su ili anonimusi ili autori koje nisu poznati kao aktivni članovi/staratelji bilo koje Srpske pravoslavne parohije u Sjedinjenim Državama. Ovi napadi izgleda da imaju jedan jedini cilj: da naruše mir i pocepaju jedinstvo Eparhija SPC u Sjedinjenim Državama i vernike u ovim Eparhijama.
  4. Jedina takozvana „podrška“ koju su ponudili za ove napade neosnovanih lažnih tvrdnji jesu ili potpune izmišljotine (npr. lažne biografije na Vikipediji i Tviter profili) i/ili zapanjujuće pogrešna tumačenja raznih zvaničnih dokumenata (npr. pogrešno citiranje izjava Episkopâ ili namerno nekorektne „pravne analize“ i netačna tumačenja dokumenata kakvi su korporativni statuti ili tapije) (vidi niže). Nivo grešaka u ovim tobožnjim „analizama“ je do te mere upečatljiv da one mogu biti samo plod zle namere prema SPC i njenim vernicima u Sjedinjenim Državama

II. PRAVNA ANALIZA I RAD KOJI SU OTPOČELI 2015. GODINE RADI NORMALIZACIJE I FORMIRANjA SVETOVNIH NEPROFITNIH ENTITETÂ ZA EPARHIJE SPC U SJEDINjENIM DRŽAVAMA DOVODE OVE EPARHIJE U SKLAD SA PRAVOSLAVNIM KANONSKIM PRAVOM I NAJBOLjOM PRAKSOM SEKULARNOG AMERIČKOG ZAKONA, I OSNAŽUJU JEDINSTVO EPARHIJA SPC U SJEDINjENIM DRŽAVAMA SA SPC (PATRIJARŠIJOM)

  • 1.Saglasno sveštenim kanonima Pravoslavne Crkve, konačni autoritet nad jednom eparhijom, njenim manastirima i ostalom eparhijskom nepokretnom imovinom počiva na službi validno postavljenog eparhijskog arhijereja – ne lično na episkopunego na „službi/položaju Episkopa“ koju vrši ličnost koja je određena da ima tu službu. Episkop postavlja klirike i vernike da pomažu u nadzoru i delovanju eparhije i njenih manastira i ostale nepokretne imovine. Sledstveno, kako nalažu zakoni Sjedinjenih Država, jedna religijska organizacija takođe mora da postoji i kao svetovni pravni entitet (poput korporacije) da bi posedovala imovinu i vršila druge poslove. Da bi se upodobio sveštenim kanonima, bilo koji svetovni entitet kreiran u okviru američkog zakona da bi posedovao eparhijsku imovinu i vršio eparhijske poslove mora biti ustrojen tako da nad njim kontrolu vrši služba/položaj eparhijskog episkopa koji je validno postavljen od strane Svetog Arhijerejskog Sabora SPC.
  • 2.Godine 1921, Sveti Arhijerejski Sabora SPC formirao je jednu eparhiju, koja je imala jurisdikciju na svim parohijama i ostalim ustanovama SPC u Sjedinjenim Državama i Kanadi („prvobitna Američko-kanadska eparhija“). Sveti Vladika Mardarije je 1935. godine ustanovio svetovnu korporaciju po zakonu države Ilinoj kako bi prvobitna Američko-kanadska eparhija mogla da poseduje imovinu i obavlja svakodnevne poslovne transakcije. Ostajući u skladu sa sveštenim kanonima, osnivački akt ovog svetovnog-sekularnog legalnog entiteta glasi da je korporacija bila pod kontrolom službe/položaja eparhijskog episkopa, koga je validno postavio Patrijarh SPC, te da je samo eparhijski episkop imao vlast da postavlja poverenike i službenike pomenute korporacije.
  • 3.U maju 1963, Sveti Arhijerejski Sabor SPC je doneo odluku da podeli prvobitnu Američko-kanadsku eparhiju na tri oblasne episkopije. Iako je ova odluka odgovarala na pitanja interne/religijske jerarhijske uprave, Sveti Arhijerejski Sabor svojom odlukom iz maja 1963. godine nije adresovao ishodeće pitanje postojanja triju eparhija kao pravnih entiteta koji podležu američkom zakonu. S obzirom da tri eparhije nisu pristupile ustanovljenju odgovarajućih svetovnih-sekularnih korporativnih entiteta pod američkim zakonom, to se onda pojavio jedan broj problema vezanih za svetovne pravne entitete triju eparhija koji problemi su opstajali tokom nekoliko decenija. Jedan od najvećih problema ticao se načina na koji su eparhije posedovale eparhijska imanja, uključujući i manastire, premda se ne ograničava samo na njih. Stanje je variralo od imanja do imanja: neka imanja su bila vlasništvo pod imenom prvobitne svetovne korporacije koju je ustanovio Sv. Vladika Mardarije (vidi niže), dok su ostala bila vlasništvo pod imenom entiteta koje je bilo u stanju mirovanja ili nije imalo svetovno-sekularno pravno postojanje, dok su druga bila vlasništvo pod individualnim imenom sada već upokojenih episkopa. Stanje koje je usledilo bilo je u neskladu sa sveštenim kanonima, i bilo je daleko od normi po kojima jerarhijski crkveni entiteti drže i poseduju nepokretnu imovinu u okviru američkog zakona.
  • 4.Neregularno stanje koje je postojalo od 1963. godine izložilo je SPC različitim rizicima i troškovima. Pošto nijedan poseban svetovni pravni entitet nije formiran za odgovarajuće eparhije, sve eparhije su bile u opasnosti od pravne odgovornosti za bilo kakvu povredu koja bi se desila na bilo kojem imanju bilo koje eparhije. Nedostatak jasnoće po pitanju pravih korisnika koji uživaju pravo vlasništva imanjâ takođe je stvorio značajan rizik. Na primer, jedno manastirsko imanje u Istočnoameričkoj epariji, koje se individualno vodilo na episkopa koji je umro pre nekoliko godina, pošto ni na koga nije bilo preneseno, bilo je podložno mogućnosti da bude izgubljeno te da ga preuzme država.
  • 5.Neuspeh da se imanja registruju i (za)drže u odgovarajućem svetovnim pravnim strukturama oslobođenim od poreza, takođe je ostavljao eparhije izloženim značajnim poreskim obavezama. Samo u Istočnoameričkoj eparhiji, shodno postojećoj eparhijskoj arhivi, eparhija i njeni vernici su platili čak $500,000 (ako ne i više) porez na nekretnine u nekadašnjem eparhijskom centru u Edžvortu, Pensilvanija, između 1974. i 2001. godine; oko $140,000 poreza na nekretnine dato je za bivši eparhijski centar u Marsu, Pensilvanija, između 2001. i 2015. godine; a preko $50,000 poreza na nekretnine na nedavni eparhijski centar u Vorenu, Njudžersi, između 2015. i 2017. godine. Pošto je 2017. godine oformljen neprofitni korporativni entitet eparhije, Istočnoamerička eparhija je, na primer, bila oslobođena plaćanja $56,000 godišnjeg poreza na nekretnine za sadašnji eparhijski centar u Njurošelu, država Njujork.
  • 6.Imajući ove probleme na umu, decembra 2015. godine, tadašnji Episkopi Eparhija SPC u Sjedinjenim Državama – Preosvećeni Episkop Mitrofan Istočnoamerički; Preosvećeni Episkop Longin Novogračaničko-Srednjezapadnoamerički; Preosvećeni Episkop Maksim Zapadnoamerički (zajedno sa Visokopreosvećenim Mitropolitom Amfilohijem, koji je tada bio administrator Eparhije za Južnu i Centralnu Ameriku) – dali su ovlašćenje da se započne pravni rad na normalizaciji načina na koji Eparhije vrše svakodnevne delatnosti i poseduju imovinu u okviru američkog zakona. Džejms Seritela (James Serritella) i njegova advokatska kancelarija Burke, Warren, MacKay & Serritella, sa sedištem u Čikagu, angažovani su da izvrše ovaj posao. G. Seritela je sa SPC (Patrijaršijom) bio u odnosu još od 1970-ih godina, i on je jedan od istaknutih pravnih eksperata u Sjedinjenim Državama u predstavljanju crkava i religijskih organizacija.
  • 7.G. Seritela i njegova advokatska kancelarija su dobili zadatak da razviju svetovn-sekularni legalni model samo za eparhijske nekretnine (manastire, episkopske rezidencije itd.) u Sjedinjenim Državama, tako da bi: (a) strukture bile prilagođene najboljoj pravnoj praksi za jerarhijske crkve u Sjedinjenim Državama, u skladu sa sveštenim kanonima; (b) kontrola eparhijskog imanja bi bilo još više vezana za SPC (Patrijaršiju); (v) izloženost eparhija pravnom riziku bila bi ograničena; i (g) moglo bi da se dobije oslobođenje od poreza na koje eparhije imaju pravo.
  • Na osnovu saveta dobijenog od kancelarije Burke Warren MacKay & Serritella, razvijen je jedan model kroz koji bi svaka eparhija i njeni manastiri ustanovili neprofitne korporativne entitete pod zakonima države u kojima je bazirana eparhija ili manastir, kroz koje bi eparhija ili manastir o kojima je reč mogla da vrši svoje svetovne poslove. Kao što je objašnjeno u osnivačkim aktima svakog od entiteta (koji su javno prijavljeni i javno dostupni podaci), konačni autoritet/vlast u svakom od ovih svetovnih entiteta pripada „službenom položaju episkopa“ eparhije koje se to tiče, a za „službeni položaj episkopa“ je jasno naznačeno da ga kontroliše Sveti Arhijerejski Sabor SPC na osnovu vlasti Svetog Sabora da postavlja i smenjuje episkope sa tog položaja/službe. Osnivački akti ovih entiteta jasno pokazuju da je aktivni episkop onaj koji je validno postavljen od Svetog Arhijerejskog Sabora SPC, i da ukoliko Sveti Arhijerejski Sabor postavi novog episkopa, taj novi episkop će preuzeti vlast nad entitetom. Ove entitete opslužuju direktori i službenici postavljeni od validno postavljenog episkopa, da bi upravljali i rukovodili korporacijom. Ovaj model je sličan pravnoj strukturi svetovnog korporativnog entiteta koji je Sv. Vladika Mardarije ustanovio za prvobitnu Američko-kanadsku eparhiju 1935. godine, ali je, na osnovu saveta pravnog savetnika, on izgrađen na temelju modernih neprofitnih korporativnih zakona koje su usvojile Američke države. Ovaj model primenjuju i druge jerarhijske crkve u Sjedinjenim Državama danas.
  • Odmah pošto su oformljeni ovi od eparhije kontrolisani svetovni neprofitni pravni entiteti, po savetu pravnog savetnika, eparhijska imanja i manastiri koji su držani pod neregularnim post-1963. strukturama bila bi preneta putem prenošenja tapija na nove svetovne neprofitne pravne entitete. (Ove tapije su, takođe, javno prijavljena i javna dostupna dokumenta). Ova prenošenja (transferi) nijednom pojedincu koji služi kao episkop ne dodeljuju lično vlasništvo nad ovim imanjima. Radije, za svaki entitet, episkop služi kao legalni poglavar entiteta koje poseduje imovinu (samo) ukoliko ili dok Sveti Arhijerejski Sabor SPC ne postavi novog episkopa za eparhiju, u kom slučaju će taj novi episkop preuzeti vlast nad entitetom i imovinom koju poseduje entitet. Svaki entitet je oslobođen pravne odgovornosti od ostalih entiteta i, tamo gde je prikladno, može tražiti oslobođenje od poreza na imovinu.
  • Sugestije da je ovaj rad na korporativnoj normalizaciji preduzet kako bi se Eparhije SPC u Sjedinjenim Državama odvojile od SPC (Patrijaršije) potpuno su lažne. Kao što je prethodno objašnjeno, važi upravo suprotno: Eparhije i njihovi svetovni neprofitni entiteti su još tešnje povezani sa SPC (Patrijaršijom) nego bilo kada u poslednjih 57 godina. Šta više, ova struktura je sada sačuvana u javno prijavljenoj i javno dostupnoj dokumentaciji neprofitnih korporacija; i, nasuprot drugim tipovima korporativnih entiteta, neprofitne korporacije po pravilu ne mogu biti ugašene, spojene sa nečim drugim ili prenesene (na nešto drugo) bez odobrenja državnog tužioca i/ili suda. Podjednako pogrešne su tvrdnje da je rad na korporativnoj normalizaciji preduzet od naših sadašnjih Episkopa u njihovom pokušaju da izvuku ličnu korist od eparhijske imovine, ili da bi korporativna normalizacija dala takav jedan ishod. Sažimajući sve ovo, eparhijsku imovinu sada drže neprofitne korporacije koje kontroliše eparhijski episkop koji je validno postavljen od Svetog Arhijerejskog Sabora (uključujući ali ne ograničavajući ovo na imovinu koja je prethodno vođena na ime pojedinačnog episkopa) i koju konačno kontroliše SPC (Patrijaršija) kroz kontrolu službenog položaja episkopa. Prema tome, ni sadašnji niti neki budući episkop nema nikakve lične koristi od neke eparhijske imovine.
  • Kao deo projekta korporativne normalizacije, o kome je prethodno diskutovano, firma Burke, Warren, MacKay & Serritella je upitana i da pregleda Illinois Corporation koju je 1935 ustanovio Sv. Vladika Mardarije i da pruži savet oko pitanja da li bi u najboljem interesu Crkve bilo da održi i/ili ažurira taj entitet kako bi izašao u susret modernim pravnim standardima. Posle odluke iz 1963. da se jedna eparhija podeli na tri eparhije, prvobitna Ilinoj korporacija iz 1935. osnovana od Sv. Vladike Mardarija, nije ukinuta, nego je pre njena svrha promenjena, te je onda više postala kao repozitorijum za delatnosti „centralnih“ tela – npr. odbora i inicijativa koje su delile sve oblasne eparhije (Episkopski savet, Centralni crkveni savet, Teološki fakultet Svetog Save, itd.). Godine 1984, Ilinoj korporacija je preimenovana u „Srpsku Pravoslavnu Crkvu u SAD i Kanadi“ od „Srpska Istočna Pravoslavna Eparhija za Sjedinjene Američke Države i Kanadu“, kako bi odražavala činjenicu da je to korporativni entitet za objedinjene aktivnosti svih eparhija.
  • Firma Burke Warren MacKay & Serritella je dala dve preporuke po pitanju Ilinoj korporacije iz 1935 i one su usvojene. Najpre, Ilinoj korporacija je bila formirana 1935. godine shodno jednom zakonu Ilinoja koji je u XIX veku donet radi stvaranja „religijskih“ korporacija za crkve kako bi ostvarile svoje svetovne delatnosti. Naši spoljašnji advokati su nam preneli da je prevaziđen statut Ilinoja, kao i slični zakoni u drugim državama toga vremena, kao npr. onaj države Njujork (s druge strane, država Kalifornija je modernizovala svoje zakone i poseduje kategoriju korporacije poznatu kao „religijske neprofitne korporacije“). Prema tome, na osnovu predloga naših spoljašnjih pravnih savetnika, 6. juna 2017. godine je Ilinoj korporacija iz 1935. konvertovana u neprofitnu Ilinoj korporaciju. Ovom konverzijom/izborom nije ukinuta prvobitna korporacija koju je stvorio Sv. Vladika Mardarije; ovim je jedino promenjen taj zakon Ilinoja pod kojim se korporacija upravljala. Drugo, aprila meseca 2017. godine, na osnovu preporuke našeg spoljašnjeg advokata, ime Ilinoj Korporacije iz 1935. promenjeno je od „Srpska Pravoslavna Crkva u SAD i Kanadi“ u „Srpske Pravoslavne Eparhije u Sjedinjenim Državama Amerike“. Kao je što prethodno zabeleženo, kada je eparhiju ustanovio Sv. Mardarije, njeno ime je bilo „Srpska Istočna Pravoslavna Eparhija za Sjedinjene Države Amerike i Kanadu“. Nikada ona nije imenovana kao „Srpska Pravoslavna Crkva u Severnoj i Južnoj Americi“. Promenu imena su preporučili naši spoljašnji advokati kako bi se obezbedilo osiguranje od odgovornosti u Sjedinjenim Državama, što je bilo teško ukoliko bi ime korporacije uključivalo Kanadu (ili Južnu Ameriku), i zbog razloga sigurnosti, kako mi ne bismo bili odgovorni za pravne rizike u Kanadi (ili Južnoj Americi) i vice versa. “Eparhije” nasuprot „Crkva“ osmišljeno je da bi odražavalo činjenicu da smo mi deo Srpske Pravoslavne Crkve (Patrijaršije) – što će reći, sastavni, integralni deo jedne i jedine Srpske Pravoslavne Crkve (Patrijaršije), a ne da smo crkva po sebi, nezavisna od nje.
  • Budući da vebsajt Sekretara države Ilinoj poistovećuje „datum konverzije“ korporacije sa njenim „datumom inkorporiranja“, pojedini pisci na internetu i u društvenim medijima – od kojih nijedan nije licencirani-registrovani advokat u Sjedinjenim Državama – izneli su tvrdnju da je ovaj entitet novo-kreiran u 2017. godini i da je bio deo nekog „tajnog plana“ ili „skrivenog pokušaja“ od strane Episkopâ da eparhije SPC u Sjedinjenim Država odvedu u raskol sa Srpskom Pravoslavnom Crkvom (Patrijaršijom). Ova tvrdnja je potpuno pogrešna. Sve što je učinjeno bilo je da se postojeća korporacija koja postoji od 1935. godine konvertuje, da se podvede pod moderniji zakon koji reguliše neprofitne korporacije i da svoje ime promeni po treći put radi svetovnih-sekularnih administrativnih potreba. Zaista, značajna korist od konverzije Ilinoj korporacije iz 1935. u modernu Ilinoj neprofitnu korporaciju jeste u tome da upravni dokumenti korporacije, koji su ranije bili skriveni u sudskoj arhivi u Okrugu Lejk, države Ilinoj, sada su potpuno transparentni i dostupni na internet sajtu sekretarijata države Ilinoj, čime se poriče bilo kakav navodni „tajni plan“.
  • Ništa od ovog rada na normalizaciji korporacije nema bilo kakvog uticaja na pojedinačne parohije Eparhijâ SPC u Sjedinjenim Državama, ili na bilo koju imovinu koju poseduju pojedinačne parohije. Nijedan aspekt ovog rada niukoliko ne menja način na koji neka pojedinačna parohija poseduje imovinu. Rad na normalizaciji korporacije jedino utiče na imanja koja same eparhije poseduju (kao što su eparhijski centri i manastiri).
  • III. CRKVENI SABOR U JULU 2019. NIJE DONEO NIJEDNU ODLUKU KOJA BI PROMENILA USTAV KOJIM SE UPRAVLjAJU EPARHIJE SPC U SJEDINjENIM DRŽAVAMA ILI KOJA BI VODILA ODVAJANjU OVIH EPARHIJA OD SPC (PATRIJARŠIJE).
  • Lažni su izveštaji i „analize“ koji su se pojavili u srpskoj žutoj štampi, na sajtovima baziranim u Srbiji, Kipru i Rusiji, kao i u društvenim medijima, koji tvrde da je „novi“ ustav usvojen na Crkvenom saboru u julu 2019. godine (održanom u Manastiru Sv. Save u Libertivilu i Manastiru Nova Gračanica na Trećem Jezeru, Ilinoj).
  • Ustav koji upravlja Eparhijama SPC u Sjedinjenim Državama doneo je 2007. godine Sveti Arhijerejski Sabor. Godine 2008. on je odštampan i podeljen pod naslovom „Ustav Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj i Južnoj Americi“. Navedeni Ustav zahteva da se „redovni“ Crkveni sabor saziva od strane episkopa svakih pet godina (štampana verzija iz 2008. godine pominje svake tri godine; promenu na pet godina zahtevao je Episkopski savet što je potvrđeno na Svetom Arhijerejskom Saboru).
  • Crkveni sabor u julu 2019 bio je „redovni“ Sabor. Prethodili su mu nedavno „redovni“ Sabori održani u Alhambri, Kalifornija 2014. godine i u Kantonu, Ohajo 2009. godine.
  • Zvanični poziv na Crkveni sabor u julu mesecu 2019. uputio je „Episkopski savet Srpskih Pravoslavnih Eparhija u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi i Srednjoj i Južnoj Americi“. (Original je u celini u prilogu kao Prilog 2).
  • Maja meseca, na godinu dana pre Sabora u julu 2019. godine, trojica Episkopa Eparhija SPC u Sjedinjenim Državama (Preosvećeni Episkop Longin Novogračaničko-Srednjezapadnoamerički; Preosvećeni Episkop Maksim Zapadnoamerički, i Preosvećeni Episkop Irinej Istočnoamerički) učestvovali su na redovnom zasedanju Svetog Arhijerejskog Sabora u Beogradu (Srbija). Sveti Arhijerejski Sabor je najviše zakonodavno, administrativno i sudsko telo Srpske Pravoslavne Crkve.
  • Među raznim pitanjima pokrenutim na sastanku Svetog Arhijerejskog Sabora 2018. u Beogradu, trojica Episkopa iz Sjedinjenih Država podnela su pismeni predlog-memorandum za teritorijalnim ograničenjem, tj. predlog da se Ustav ograniči kako bi se isti odnosio – i samo njima upravljao – na eparhije SPC u Sjedinjenim Državama. Potrebu za ovim teritorijalnim ograničenjem rukovodila je gorepomenuta korporativna normalizacija eparhija SPC u Sjedinjenim Državama, a nju je preporučio pravni savetnik firma Burke, Warren, MacKay & Serritella, kao i Odbor Centralnog crkvenog saveta za pravni rizik i usklađivanje. Iako je Ustav crkveni dokument i ne odnosi se direktno na svetovna legalna prava i obaveze pod američkim zakonom, mnogi delovi Ustava mogu potencijalno da se pogrešno protumače i zloupotrebe kako bi se na Eparhije SPC u Sjedinjenim Državama nametnule svetovne-sekularne legalne odgovornosti koje proističu iz delatnosti u Eparhiji Kanadskoj i Eparhiji Buenosaireskoj i južno-centralnoameričkoj, kao i obratno. Praktično govoreći, imati crkveni Ustav koji uključuje teritorije izvan Sjedinjenih Država stvara značajne prepreke za dobijanje odgovarajućeg i finansijski isplativog osiguranja od odgovornosti (imovinske/povreda na radu, direktora i administrativnih radnika, itd.), čime se imovina svake od eparhija u Sjedinjenim Državama uvodi u rizik. Takva situacija bi negirala celokupnu svrhu sveukupnog rada na korporativnoj normalizaciji koji je prethodno opisan.
  • Dalje, teritorijalno ograničenje Ustava na eparhije SPC u Sjedinjenim Državama takođe odražava stvarnost po kojoj Kanadska Eparhija i Eparhija Buenosaireska i južno-centralnoamerička deluju potpuno odvojeno od eparhija SPC u Sjedinjenim Državama kako u crkvenom tako i u pravnom smislu. Kanadska eparhija dela pod svojim upravnim dokumentom, zvanim „Statut“, koji je Sveti Arhijerejski Sabor potvrdio 1995. godine, koji je i crkveni i svetovno-pravni upravni dokument. Slično tome, Eparhija Buenosaireska i južno-centralnoamerička, takođe poseduje svoj „Statut“ koji je odvojen i različit od Ustava i ona je ustanovila svetovni legalni identitet pod zakonima Argentine.
  • Konačno, Kanadska eparhija nije dosledno finansijski učestvovala u blagajni koju je Centralni crkveni savet ustanovio da bi uskladio objedinjene službe u eparhijama SPC na bivšoj teritoriji prvobitne Američko-kanadske eparhije („Centralna blagajna“) pošto je Kanadska eparhija odvojena od Istočnoameričke eparhije 1983. godine. Pošto je 1995. godine odobren kanadski „Statut“, delegati Kanadske eparhije su na narednim Saborima podnosili pravna mišljenja koja su glasila da je protivno kanadskim zakonima da Kanadska eparhija uplaćuje „finansijski doprinos“ Centralnoj blagajni.
  • Kao rezultat prethodno navedenih tačaka (koje su sadržane u formalnom predlogu-memorandumu koji je podnet Svetom Arhijerejskom Saboru), Sveti Arhijerejski Sabor je u maju 2018. godine doneo sledeće odluke (ceo originalni tekst je u prilogu kao Prilog 1):
    • Usvojiti predlog Njegovog Preosveštenstva Episkopa novogračaničko-srednjezapadnoameričkog Gospodina Longina, Njegovog Preosveštenstva Episkopa zapadnoameričkog Gospodina Maksima i Njegovog Preosveštenstva Episkopa istočnoameričkog Gospodina Irineja, te, na osnovu člana 13. tačka 8. (15) i člana 33. Ustava Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj i Južnoj Americi (potvrđenog odlukom Svetog Arhijerejskog Sabora ASbr. 8/zap. 91 od 22. maja 2007. godine), odobriti teritorijalno ograničenje ovog Ustava isključivo na srpske pravoslavne eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama.
    • S obzirom na ovo, sadašnji Episkopski savet Srpske Pravoslavne Crkve za Severnu i Južnu Ameriku preimenovati u Episkopski savet Srpske Pravoslavne Crkve za Severnu, Srednju i Južnu Ameriku, sa ingerencijama najviše crkveno-jerarhijske vlasti Srpske Pravoslavne Crkve na tom području.
    • Umoliti odnosni Episkopski savet da preduzme sve potrebne mere, u pogledu izvesnih propisa i ingerencija u gorepomenutom Ustavu, a shodno odobrenom ograničenju, radi izvršenja neophodnih izmena ovog Ustava (uključujući ograničenje ingerencija Centralnog crkvenog saveta na teritorije Sjedinjenih Američkih Država), i o tome blagovremeno izvestiti Sveti Arhijerejski Sinod, koji će izmenjeni tekst Ustava dostaviti u nadležnost i na konačnu potvrdu Svetom Arhijerejskom Saboru.
    • S obzirom na novonastalo stanje na američkim kontinentima, konstatovati da se Eparhija kanadska i dalje upravlja sopstvenim Statutom (odobrenim odlukom Svetog Arhijerejskog Sabora ASbr. 16/zap. 111/95, izmenjen i dopunjen odlukom ASbr. 53/zap. 217/ 11). (podvlačenje naše).
  • Svi Episkopi SPC – uključujući i Preosvećenog Episkopa Mitrofana Kanadskog i Preosvećenog Episkopa Kirila Buenosaireskog i južno-centralnoameričkog – saglasili su se sa pomenutim ustavnim ograničenjem teritorije u maju 2018. godine kao odlukom Svetog Arhijerejskog Sabora.
  • Crkveni sabor u julu 2019. godine u Sjedinjenim Državama bio je prvi Sabor koji je održan pošto je Sveti Arhijerejski Sabor u maju 2018. obznanio odluku o teritorijalnom ograničenju.
  • Crkveni sabor u julu 2019. godine doneo je samo jednu suštinsku odluku, koja se ticala pitanja minimalne plate za parohijske sveštenike.
  • Na Crkvenom saboru u julu 2019. godine nije doneta nijedna odluka koja se tiče Ustava. Radije, radna sednica vezana za Ustav odvijala se ovako:
    • Odluka Svetog Arhijerejskog Sabora iz maja 2018. o teritorijalnom ograničenju pročitana je delegatima u celini.
    • Ažurirani odštampani primerak Ustava podeljen je delegatima. Bila je neophodna potreba za ažuriranim odštampanim primerkom Ustava zbog toga što je poslednje štampanje bilo 2008. godine. Od 2008. godine doneti su amandmani i to od Crkvenog sabora 2009. godine u Kantonu, Ohajo i 2014. godine u Alhambri, Kalifornija, kao i od Svetog Arhijerejskog Sabora.
    • Ažurirana verzija Ustava je uključila i jezičke izraze koji su doslovno preuzeti iz odluke Svetog Arhijerejskog Sabora maja meseca 2018. koji je ograničio teritoriju Ustava isključivo na „Srpske pravoslavne eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama“.
    • Ogromna većina prisutnih delegata nije postavila pitanja ili prigovore na ažuriranu štampanu verziju Ustava.
    • Nekoliko delegata, uglavnom iz redova klira, postavilo je pitanje o promeni imena iz „Crkva“ u „Eparhije“. Dato je objašnjenje da je promena iz „Crkva“ u „Eparhije“ doslovno preuzeta iz odluke Svetog Arhijerejskog Sabora iz maja 2018. godine, i da je ona predložena kako bi odražavala našu želju da se pokaže da mi nismo lokalna crkva za sebe, nego smo upravo „Eparhije“ Srpske Pravoslavne Crkve (Patrijaršije) – što će reći, konstitutivni, celoviti deo jedne i jedine Srpske Pravoslavne Crkve (Patrijaršije).
    • Nekoliko delegata je izrazilo želju da se o ažuriranoj odštampanoj verziji Ustava glasa, ali im je rečeno da se o ovoj temi ne glasa zbog toga što je to odluka Svetog Arhijerejskog Sabora, koji je telo više od Crkvenog sabora. Jedan sveštenik je pitao da li je Sveti Arhijerejski Sabor uzurpirao pravo koje pripada Crkvenom saboru. Ovim delegatima je objašnjeno da shodno kanonskom pravu Pravoslavne Crkve uopšte, kao i prema upravnim dokumentima Srpske Pravoslavne Crkve u celini, Sveti Arhijerejski Sabor je najviša zakonodavna vlast. Prema tome, Sveti Arhijerejski Sabor je bio jedinstven i jednoglasan u svom pravu da proglasi teritorijalno ograničenje, posebno zbog toga što su ograničenje predložili Episkopi sa rečene teritorije. Shodno sveštenim kanonima Pravoslavne Crkve uopšte, kao i ustavnim odredbama Srpske Pravoslavne Crkve, jedna eparhija može da bude arondirana, tj. teritorijalno ograničena, samo na predlog ili uz saglasnost njenog aktivnog episkopa. I prethodne teritorijalne izmene su učinjene najpre i isključivo od Svetog Arhijerejskog Sabora, bez ikakvog glasanja od strane delegata, laika i sveštenika, Crkvenog sabora kako bi se uskladili članovi Ustava koji definišu ime i teritorijalni opseg eparhija kojih se to tiče (npr. podela Američko-kanadske eparhije 1963. godine i formiranje triju eparhija, za Srednji Zapad, Istok i Kanadu, i Zapad; izdvajanje Kanade iz Istočnoameričke eparhije 1983. godine i formiranje Kanadske eparhije; stvaranje Libertivilsko-čikaške mitropolije 2009. godine od Srednjezapadnoameričke mitropolije; stvaranje Novogračaničko-Srednjezapadnoameričke eparhije 2009. godine; ukidanje Libertivilsko-čikaške mitropolije 2011. godine i utapanje njene teritorije u Novogračaničko-srednjezapadnoameričku eparhiju). Godine 1995, Sveti Arhijerejski Sabor je potvrdio “Statut” Kanadske eparhije, čime je izmenjen naš Ustav, a kojom prilikom nije konsultovan tadašnji Crkveni sabor u SAD i Kanadi. Odlična rasprava o ovoj ingerenciji Svetog Arhijerejskog Sabora nalazi se u članku „Osvrt na pravnu arondaciju Ustava Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj i Južnoj Americi“, koji je postavljen na „centralnom“ vebsajtu od avgusta 2019. godine (https://www.serborth.org/news_190807_1)
    • Protojerej dr Miloš Vesin je sugerisao da bi prikladniji naziv dokumenta bio „Ustav Eparhija Srpske Pravoslavne Crkve u Sjedinjenim Američkim Državama“.
  • Između Crkvenog sabora u julu 2019. i septembra 2019. godine, na adresu Svetog Arhijerejskog Sinoda – koji je izvršna vlast Svetog Arhijerejskog Sabora – stigli su zabrinuti glasovi zbog toga što je Crkveni sabor iz jula 2019. godine održan u odsustvu Njihovih Preosveštenstava Episkopa Mitrofana i Episkopa Kirila, i zbog toga što je ažurirana odštampana verzija Ustava podeljena na Crkvenom saboru.
  • To je rezultiralo formalnom odlukom Svetog Arhijerejskog Sinoda, od dana 25. septembra 2019. godine (original je u prilogu pod nazivom Prilog 3):
    • Staviti van snage sve odluke Crkvenog sabora Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj i Južnoj Americi donete bez učešća Njegovog Preosveštenstva Episkopa kanadskog G. Mitrofana i Njegovog Preosveštenstva Episkopa buenosaireskog i južno-centralnoameričkog G. Kirila, a koje se tiču ustrojstva srpskih pravoslavnih eparhija na tom području
    • Staviti, pak, u dužnost Episkopskom savetu Srpske Pravoslavne Crkve za Severnu, Srednju i Južnu Ameriku da, shodno propisu čl. 18. tač. 19) još uvek važećeg Ustava Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj i Južnoj Americi, sazove vanredno zasedanje Crkveno-narodnog sabora u Severnoj i Južnoj Americi, i da na tom zasedanju sprovede gornju odluku Svetog Arhijerejskog Sinoda.
    • U isto vreme, umoliti gorepomenuti Savet da se pridržava trećeg stava odluke Svetog Arhijerejskog Sabora, ASbr. 45/zap. 1717 od 7. maja 2019. [sic 2018] godine, i blagovremeno izvesti Sveti Arhijerejski Sinod o merama koje planira da preduzme u pogledu izvesnih propisa i ingerencija gorepomenutog Ustava, a shodno odobrenom ograničenju, radi izvršenja neophodnih izmena ovog Ustava, čiji će izmenjeni tekst potom biti prosleđen u nadležnost i na konačnu potvrdu Svetom Arhijerejskom Saboru. (podvlačenje naše)
  • Episkopi Eparhija SPC u Sjedinjenim Državama, kao članovi Episkopskog Saveta, pristupili su izvršenju odluke Svetog Arhijerejskog Sinoda od 25. septembra 2019. godine, te je Episkopski savet sazvao vanredni Crkveni sabor 28-29. februara 2020. godine u Klirvoteru, Florida. Radujemo se što će na tom vanrednom Saboru prisustvovati Njegova Svetost Patrijarh Srpski Irinej, kao i Preosvećeni Episkop Jovan šumadijski (kao predstavnik Svetog Sinoda).
  • Kako bi se još više ublažila zabrinutost upućena na adresu Svetog Arhijerejskog Sinoda posle Crkvenog sabora u julu 2019, naslov “centralnog vebsajta” (www.serborth.org) promenjen je u „Srpska Pravoslavna Crkva u Severnoj, Centralnoj i Južnoj Americi“, što je dosledno sa odluci Svetog Arhijerejskog Sabora iz maja 2018. godine, koja glasi da će i dalje postojati „Episkopski savet Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj, Srednjoj i Južnoj Americi“. Episkopski savet je za sebe dosledno koristio ovo ime još od odluke Svetog Arhijerejskog Sabora iz maja 2018. godine (Vid. npr. poziv na julski Crkveni sabor, Prilog 2). Sve navedeno je dodatni dokaz da su potpuno lažne optužbe da je teritorijalno ograničenje Ustava tobože imalo za nameru „ukidanje“ imena „Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj i Južnoj Americi“.
  • Kod dalje primene odluke Svetog Arhijerejskog Sinoda iz septembra 2019. godine, razumeli smo da će Episkopi Eparhija SPC u Sjedinjenim Državama podneti Svetom Arhijerejskom Saboru ažurirani odštampani Ustav iz 2019. godine na razmotrenje i „konačno odobrenje“ na njegovom predstojećem zasedanju maja meseca 2020. godine u Beogradu, Srbija. Naša je nada da će Sveti Arhijerejski Sabor pristupiti „potvrđivanju“ ažurirane štampane verzije na svom majskom zasedanju 2020. godine zbog svih navedenih razloga. Potpuno uvažavamo pravo Svetog Arhijerejskog Sabora i njegovu vlasnost da unosi izmene/amandmane u ažuriranu verziju. Gledajući unazad, možda je podela ažurirane verzije Ustava delegatima na Crkvenom saboru jula meseca 2019. godine, pre nego što ju je Sveti Arhijerejski Sabor „konačno potvrdio“, bio jedan preuranjen korak i da je on izazvao zbunjenost. Ipak, sa drugog gledišta, verujemo da je cilj deljenja ažurirane verzije bio transparentnost, kako bi se delegati na Crkvenom saboru u julu 2019 godine upoznali sa preduzetim koracima Svetog Arhijerejskog Sabora. U svakom slučaju, ažurirana verzija Ustava iz 2019. godine jeste u saglasnosti sa odlukom Svetog Arhijerejskog Sabora iz maja 2018. godine kojom je potvrđeno teritorijalno ograničenje Ustava samo na Sjedinjene Američke Države i u potpunosti je saglasan kanonskom pravu i dokumentima kojim se upravlja SPC.
  • Čak i ažurirani tekst odštampanog Ustava iz 2019. godine ne ostavlja mesta pitanju da li Eparhije SPC u Sjedinjenim Državama jesu ili da li će ostati neraskidivo povezane sa Srpskom Pravoslavnom Crkvom (Patrijaršijom). Ovo izričito pokazuje član 1 ažurirane štampane verzije Ustava, koji nedvosmisleno glasi: „Srpske Pravoslavne Eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama jesu verska Zajednica pravoslavnih hrišćana i kanonski i jerarhijski sastavni deo su autokefalne Srpske Pravoslavne Crkve, sa sedištem u Beogradu, Srbija“.

Pripremljeno od sledećih ličnosti sa namerom i u nadi da će objavljivanje navedenih činjenica dovesti do efikasnog i, iznad svega, mirnog Vanrednog Crkvenog sabora 29. februara 2020. godine:
Milan Mrkalj, član Centralnog crkvenog saveta i potpredsednik Eparhijskog saveta Istočnoameričke eparhije
Dr Debra Tasić, član Centralnog crkvenog saveta i potpredsednik Eparhijskog saveta Zapadnoameričke eparhije
Majkl Kosanović, član Centralnog crkvenog saveta i potpredsednik Eparhijskog saveta Novogračaničko-srednjezapadnoameričke eparhije
Ron Radaković, član Centralnog crkvenog saveta i njenog Odbora za komunikacije
Luka Erceg, član Centralnog crkvenog saveta, Odbora za pravni rizik i usklađivanje i Odbora za komunikacije
Džef Grej, član Centralnog crkvenog saveta i Odbora za komunikacije
Ljubiša Miličić, član Centralnog crkvenog saveta i Odbora za pravni rizik i usklađivanje
Prof. Leon Lajsat, član Odbora Centralnog crkvenog saveta za pravni rizik i usklađivanje
Dušica Protić, član Odbora Centralnog crkvenog saveta za pravni rizik i usklađivanje
Andrej Muha, član Odbora Centralnog crkvenog saveta za pravni rizik i usklađivanje

Serbian Times Foto: Eparhijski savet SPC u Americi

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement