Connect with us

Srbija

ZANIMLJIVA ISTORIJA: Kako je od srpskih dobrovoljaca iz Amerike, Austrougarske i Rusije nastalo najmlađe selo u Srbiji (VIDEO)

Published

on

Selo Aleksandrovo je nastalo 1922. godine kao najveća kolonija u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, kada je kolonistima dodeljena zemlja. Status koloniste u  naselju imale su 4 kategorije: dobrovoljci kao naseljenici, kolonisti sa opštim uslovima, optanti i autokolonisti.

1044 porodice, koje su naselile Aleksandrovo imale su različite statuse i bile iz različitih krajeva sveta: Austrougarske, Rusije i Amerike. Status dobrovoljca imalo je 353 stanovnika Aleksandrova, a preostalo stanovništvo dakle više od polovine, imalo je status koloniste prema nekim od ostalih kriterijuma.

Osnivajući Aleksandrovo, nadležne institucije Kraljevine SHS  doselile su najpre dobrovoljce sa Dobrudžanskog i Solunskog fronta. Budući meštani Aleksandrova, dobrovoljci srpske vojske, prististizali su sa prostora Amerike i Rusije, kao i iz više zavičajnih zajednica nekadašnje Austrougarske: Like, Banije, Korduna, Dalmacije, Bosne i Hercegovine, Banata, Slovenije, Kraljevine Crne Gore i Kraljevine Srbije.

„Preko Arhangelska, Severnog mora, Engleske, Francuske i Italije, Prva brigada je do  januara 1918. stigla na Solunski front.

Druga brigada preko Jaroslava, Sibira, luke Dajrena, Hong Konga, Cejlona i Sueckog kanala dospela je u Solun do 1. maja 1918.godine, njih 12.500 dobrovoljaca koji su dali osnovnu ljudsku masu Jugoslovenskoj dobrovoljačkoj diviziji.“

SELO HEROJA IZ CELOG SVETA: Aleksandrovo

Sa druge strane Atlantika, istovremeno su stizali dobrovoljci  južnoslovenske emigracije, uglavnom Srbi  iz Sjedinjenih Američkih Država. Oni su se  javljali u prihvatne centre i  logore u Kanadi i  transportovani su do francuskih luka Avr i Bordo, a potom u Bizertu, u Tunisu. U periodu od 1917-1918. na Solunski front je stiglo ukupno 4200 dobrovoljaca.

U borbi za slobodu i vaskrs Srbije dali su nemerljivi doprinos, ginuli, bili ranjavani, a opet išli na front, u proboj fronta. Ovi hrabri ljudi bili su nosioci Karađorđeve zvezde sa mačevima, medalje za hrabrost “Miloš Obilić“, Albanske spomenice, i najviših ruskih i francuskih odlikovanja.

Pri kraju i posle završetka Velikog rata, ovim  prostorima nastupale su jedinice  vojvode Živojina Mišića, i „Gvozdeni puk“, među njima i Milunka Savić, a poznavaoci prilika kažu da je čuvena Flora Sends ovde bila nagrađena zemljom, kao i svi  dobrovoljci i osnivači mesta, ali se zahvalila, i prepustila nekoj drugoj porodici.

Dobili su zemlju na posedu mađarskog grofa Čekonjća. Složno su se osnivači sela dogovorili i izgradili zadrugu, crkvu, školu, poštu, železničku stanicu, samostalnu opštinu Aleksandrovo. Vlast su od samog početka delili, ako je Ličanin, gorštak, predsednik, njegov zamenik je Lala i obrnuto.

Početak 21.veka Aleksandrovo dočekuje sa spomen-obeležjima, koja mladim generacijama mogu biti putokaz i u prošlost i u večnost.

Avgusta 2015. godine otvoren je spomen-kompleks: plato na kome je Dobrovoljačka kapija-Kapija osnivača sela i spomen-bista kralja Aleksandra. Tako su  sva imena i solunaca i dobrudžana i onih sa Galicije  na jednom mestu, a ceo komleks povezuje spomen-obeležja iz oba svetska  rata.  2019.g. sadržaj spomen -obeležja obogaćen je muralom sa likom kralja Aleksandra.

Na Kapiji, simbolu sela, stoje uklesane reči patrijarha Pavla “Budimo ljudi!“.

Tekst: Bojan Dragićević Foto: Arhiva

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement