Connect with us

Srbija

VISOKI DEČANI: Priča o zavetu koji je ispunio kralj Aleksandar I Karađorđević posle 527 godina (FOTO)

Published

on

Ravno 527 godina posle, dat zavet dečanskim monasima 1397. godine, žene kneza Lazara, kneginje Milice, ispunio je Aleksandar Prvi Karađorđević, u Visokim Dečanima 28. avgusta 1924. godine.

Žena kneza Lazara, kneginja Milica, darovala manastiru dve sveće 1397. godine, veće od dva metra, i zavetovala bratstvo da ih upale oslobodioci Kosova. Upalio ih je sa oficirima kralj Aleksandar Prvi Karađorđević 28. avgusta 1924. godine.

Ravno 527 godina posle, dat zavet dečanskim monasima 1397. godine, žene kneza Lazara, kneginje Milice, ispunio je Aleksandar Prvi Karađorđević, u Visokim Dečanima 28. avgusta 1924. godine.
Naime, te 1397. godine knegilja Milica je darovala Visokim Dečanima dve velike sveće i zavetovala dečansko bratstvo da ih upale oslobodioci Kosova.

VOŠTANICE: Ove dve sveće su verovatno najstarije na svetu

Od brojnih znamenitosti ovog manastira su i voštanice, dve velike sveće, kneginje Milice koje se čuvaju u kompleksu trpezarije i konaka manastira. Danas su sigurno najstarije sveće na svetu, koje je ona darovala Visokim Dečanima. Imala je tada kneginja, udovica kneza Lazara, u monaštvu Evgenija, povoda za to.

Odmah posle Kosovskog boja, na Kosovu i Metohiji zapusteli su srpski manastiri zbog turskog osvajača. Uverila se u to i sama kneginja Milica koja je posle boja obilazila znamenite srpske svetinje a sam manastir Visoki Dečani bio je u ”žalosnom stanju”, kazivala je tada udova kneza Lazara.

U svojoj drugoj poseti Visokim Dečanima, sa sinovimna Stefanom i Vukom, 1397. godine, kneginja je darovala manastiru dve velike sveće, voštanice, duže od dva metra. Zavetovala je monaštvo da ih čuvaju sa kolena na koleno i da ih budu zapalili samo oslobodioci Kosova. Zavet kneginje, ostavljen u amanet, se poštovao i verno prenosio u Dečanskom bratstvu.

U MANSATIRU OSLIKANO 10.000 FRESAKA: Zadužbina Stefana Dečanskog

Iako je Srbija priznata kao samostalna država na Berlinskom kongresu 1878. godine a Kosovo oslobođeno tek oktobra 1912. godine, voštanice kneginje Milice su upaljene 28. avgusta 1924. godine, na Gospođindan (Velika Gospojina), kada je manastir posetio kralj Aleksandar I Karađorđević i prema zavetu, udove kneza Lazara, upalio sveće sa brojnim oficirima kraljeve garde. O tome svedoče i njihovi potpisi u sačuvanoj spomenici. U Spomenici koja se čuva u Visokim Dečanima, su potpis kralja Aleksandra I i oficira Kraljeve garde.

SPOMENICA: Potpis kralja i oficira kraljeve garde

Danas se sveće nalaze u trpezariji manastira, jedna sa leve a druga sa desne strane ikonostasa. Primarne su na starom ikonostasu koji je nekada bio u manastiru. Voštanice su sigurno najstarije sveće na svetu i te sveće oslobodioca Kosova svedoče vekove.

Inače, manastir Visoki Dečani je do sada bio više u okupaciji nego u slobodi.

Manastir Visoki Dečani, građen između 1327 i 1335. godine, spada među najpoznatije srpske svetinje, a aprila 2004. godine, zadužbina Stefana Dečanskog, našla se, kao prva građevina sa Kosova i Metohije, na listi UNESKO – kao Svetska kulturna baština. U obrazloženju izuzetno značajne kategorizacije Visokih Dečana UNESKO navodi ”da su njegove
freske jedno od najvrednijih primera, takozvane, renensanse Paleologa u Vizantijskom slikarstvu i dragocen zapis o životu u XIV veku
.”

DEČANI POD ZAŠTITOM UNESCKO: Deo svetske kulturne baštine

Velelepni manastir, pored Dečanske Bistrice, nikada nije rušen ni paljen ali je mnogo puta pljačkan. Izraženo fresko slikarstvo u manastiru i danas je predmet analiza stručnih i naučnih radnika širom sveta ali i divljenja svakog posetioca.

Znamenitosti svetinje, koju su strane vojske uvek štitile, nalaze se na svakom koraku, u svakom uglu velelepne građevine duge 36, široke 24 i visoke 32 metra.

POD MEĐUNARODNOM ZAŠTITOM: Italijanski KFOR čuva svetinju

U manastiru je naslikano čak 10.000 pojedinačnih likova a samo je jedna freska potpisana, sa autorom ”Grešni Srđa”. Lik Stefana Dečanskog se na freskama pojavljuje četiri puta a lik cara Dušana čak pet puta.

TEKST: Zoran Vlašković FOTO: Zoran Vlašković

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement