Connect with us

Srbija

NAJLEPŠE LEGENDE SRPSKE PRESTONICE: Kako su krajevi Beograda dobili ime

Published

on

Miloš Vojinović, srpski istoričar, na Tviteru nas je podsetio kako su beogradski krajevi i opštine dobili svoje nazive.

Vojinović je u nizu tekstova objasnio kako su se u našem jeziku ustalili nazivi mnogih mesta u Beogradu. Možda živite u nekom od ovih krajeva, a nikada se niste zapitali po čemu ili po kome je to naselje dobilo ime.

Od davnina je Srbima jedna od najvažnijih društvenih institucija kafana – pa Lion, Slavija, Lipov lad, Careva ćuprija, Gospodarska mehana duguju svoje ime nekadašnjim lokalima u kojima su se Beograđani rado susretali. Stojko Čukar, jedan od kafedžija, u amanet je ostavio svoje ime utkano u čak dva naselja: Čukarica i Čukarička padina.

Zanimljivo je da se njegova kafana nalazila u blizini jedne od trošarina. Trošarina je bilo mesto gde su gradski službenici merili koliko robe seljaci unose i koliko iznose iz grada, da bi im odredili koliko takse da plate na prodatu robu. Jedna od tih stanica je bila gde je danas Trošarina (Voždovac), piše Vojinović.

View this post on Instagram

Da li je kafana dobro ili loše mesto? Već vekovima postoji isti odgovor: žene će vam uglavnom reći da to nikako nije dobro okupljalište, a muškarci – da bolje niko nije mogao da izmisli. I, tako, priča „vitla“ vekovima kroz naš grad, baš kao i kroz mnoge druge. Ako pričamo o „Znaku pitanja“, jednoj od najstarijih beogradskih kafana, svakako moramo da imamo značajno poštovanje, jer ne govorimo o kafani, već o instituciji. Etnolog Nada Živković beleži da je kuću u kojoj se sada nalazi „Upitnik“, po nalogu kneza Miloša napravio Naum Ičko, jedan od organizatora Prvog srpskog ustanka. Zidali su je „majstori od Grecije“ u balkanskom stilu, ali Živković zaključuje da je zdanje bilo svojina kneza Miloša. Danas je to jedna od najstarijih beogradskih kuća i najstarija kuća srpskog dela varoši Beograda. Od 1826. godine, kada je poklonom kneza Miloša, zbog velikih zasluga u lečenju ranjenika i njega samog u toku Drugog srpskog ustanka, postala vlasništvo Ećim-Tome Kostića, zeta Nauma Ička, kafana u prizemlju zvala se i „Ećim-Tomina kafana“. Potom je menjala gospodare i nazive, pa se zvala „Kod pastira“, a 1892. godine prozvana je „Kod Saborne crkve“. Crkvenim vlastima se nije dopao ovaj naziv kafane, pa su se usprotivile, a vlasnik je, do okončanja spora sa Crkvom odlučio da smisli privremeno rešenje. Bilo je tu i pomalo rezignacije i protesta, a na tabli je osvanuo „?“. . . Još zanimljivih priča o Beogradu pročitajte na profilu @beogradispodbeograda Foto: www.beogradskonasledje.rs #beograd #belgrade #istorija #istorijabeograda #staribeograd #starefotografije #stareslike  #ig_belgrade #zanimljivostiobeogradu #crnobelefotografije #kafana #znakpitanja #?

A post shared by Zanimljivosti o Beogradu (@zanimljivostiobeogradu) on

Duga vladavina Osmanlija ostavila je neizbrisiv trag u Beogradu – nekoliko naselja nosi ime koje potiče iz turskog jezika. Vojinović otkriva da je Topčider dobio ime po reci, a reka imenovana tako jer su tu nekada Turci držali vojsku i topove. Topčider bi trebalo da znači mesto gde ima topova. Sama reč top je turcizam. Terazije su dobile ime po velikim česmama koje su se nekada tu nalazile, a Turci su te velike česme zbog njihovog izgleda zvali “terazije za vodu”. Tašmajdan je turski naziv za kamenolom.

Posebno je lepa i fantastična legenda o nastanku imena Žarkovo. Naselje je nastalo u 18. veku, a ime je dobilo po junaku Žarku koji je ubio zmaja. Mesto gde je zmajeva glava pala na zemlju je danas Zmajevac, a mesto na koje je pao rep je Repište. Bele vode su mesto na kojem je po legendi potekla krv čudovišta.

Baba Jula, žena koja je pomagala Karađorđu i njegovim ratnicima, danas u Beogradu ima svoje naselje – Julino brdo.

Istoričar piše kako je najviše naselja dobilo imena po nekom znamenitom vlasniku zemlje. Tako je Kneževac dobio ime po tituli knez. Iako danas pod knezom mislimo pre svega na vladarsku titulu, pre Prvog ustanka sela imaju svoga kneza, koji je bio izabrani predstavnik naroda. I Voždovac je dobio naziv po tituli – vožd, koja zapravo znači vođa.

Marinko Marinković je bio avalski knez, prema kome je imenovano naselje Marinkova bara. Ruža Kanar je posedovala najveći deo zemlje gde se danas nalazi Kanarevo brdo.

Banovo brdo je dobilo ime po Matiji Banu (1818-1903), Srbinu katoliku iz Dubrovnika koji je prvi imao letnjikovac i zemlju u ovom delu grada.

Deo oko botaničke bašte, imenovan po gazda Jevremu, dedi kralja Aleksandra Obrenovića, danas je poznat kao Jeveremovac. Cvetkova pijaca je to ime dobila jer se nalazila na posedu Cvetka Jovanovića. Pašino, odnosno Lekino brdo takođe svoje ime duguje istorijskim ličnostima. Paša je bio Sulejman paša iz Karađorđevog vremena, a Leka je niko drugi do Aleksandar Ranković, piše Vojinović.

Naselje Medaković ime je dobilo po Miloradu Medakoviću, istoričaru i novinaru.

Izvor: Nova.rs
Foto: Printscreen Instagram / ZanimljivostiOBeogradu

Advertisement