Connect with us

Srbija

JOAKIM VUJIĆ, OTAC SRPSKOG TEATRA: Priča o geniju koji je osnovao prvo pozorište u Srbiji (FOTO)

Published

on

Turskim hatišerifima iz 1830. i 1833. godine Srbija je dobila autonomiju i pravo da podiže kulturno-prosvetne i zdravstvene ustanove.

Zahvaljujući činjenici da je Kragujevac u to vreme bio prestonica obnovljene Srbije, u kojem je knez Miloš Obrenović podigao svoj dvor sa upravnim i administrativnim aparatom, u njemu se utemeljuju: Knjažesko-serbska tipografija, Novine serbske pod uredništvom Dimitrija Davidovića, Gimnazija (1833), Knjažesko-serbski teatar (1835), Knjažesko-serbska banda, koju osniva Jozef Šlezinger, Liceum Knjažestva Serbskog (1838), muzej, biblioteka, prva galerija, Sud kragujevački (1820), bolnica, prva apoteka. To je uslovilo dolazak učenih Srba iz Vojvodine, koji će u Kragujevcu započeti pionirski rad na kulturno-prosvetnom polju.

U Kragujevcu se prve pozorišne predstave pominju 1825. godine. Pripremao ih je i izvodio učitelj Đorđe Evgenijević sa đacima. Na poziv kneza Miloša, u jesen 1834. godine u Kragujevac dolazi Joakim Vujić, kao ličnost velikog pozorišnog iskustva i poznavalac obimnog pozorišnog repertoara. Postavljen je za direktora teatra sa zadatkom da organizuje rad pozorišta.

Knjaževsko-srpski teatar u Kragujevcu / Wikimedia Creative Commons

Knjažesko-serbski teatar smešten je u adaptiranim prostorijama tipografije i imao je binu, lože i parter. Repertoar teatra činila su uglavnom dela Joakima Vujića, a glumački ansambl, osim Vujića, koji je bio glavni glumac i reditelj, sačinjavali su mladi činovnici i đaci Gimnazije. Prve predstave održane su u vreme zasedanja Sretenjske skupštine, od 2. do 4. februara 1835. godine, kada su prikazani Vujićevi komadi uz muziku koju je komponovao Jožef Šlezinger.

Scena Joakim Vujić u Knjaževsko-srpskom teatru u Kragujevcu / Wikimedia Creative Commons

U toku Prvog svetskog rata, na improvizovanim pozornicama u vojničkim logorima u izbeglištvu u kojima učestvuju i glumci iz Kragujevca, kao i u gradu, organizovanjem predstava sa patriotskim tekstovima podizan je moral vojnika i naroda.

Na inicijativu Branislava Nušića i poklonika pozorišne umetnosti, u Kragujevcu se 1935. godine osniva Narodno pozorište – prvo profesionalno pozorište posle stogodišnje pauze. Zbog materijalnih teškoća, pozorište je radilo samo jednu sezonu kada je odlukom Banovinske uprave u Novom Sadu preraslo u Pozorište Dunavske banovine. Ovo pozorište zvanično pokriva teritoriju Kragujevca sve do početka Drugog svetskog rata.

U vreme intenzivnog razvoja samoupravljanja, Kragujevačko pozorište, koje od 1965. godine nosi naziv Pozorište „Joakim Vujić“, a od 1970. Teatar, u pogledu repertoara i scenskoj realizaciji dela ostvaruje vrhunska dostignuća. Požar početkom 1969. godine je za kraće vreme onemogućio rad u samom pozorištu, ali se nastupanje intenzivira na stalnim scenama u drugim mestima, turnejama i razmenama sa pozorištima u zemlji i inostranstvu.

Spomen ploča Joakimu Vujiću / Wikimedia Creative Commons

Na Dan teatra, svakog 15. februara, eminentnim srpskim piscima, glumcima, rediteljima, scenografima i kompozitorima najstarije srpsko pozorište uručuje statuetu „Joakim Vujić“ (dodeljuje se za izuzetan doprinos razvoju pozorišne umetnosti u Srbiji) i prsten sa likom Joakima Vujića (dodeljuje se za izuzetan doprinos razvoju Teatra i afirmaciji njegovog ugleda u zemlji i inostranstvu).

Izvor: Alo.rs
Foto: Wikimedia Creative Commons

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement