„DVIJE SRPSKE KRALJEVINE – CRNA GORA I SRBIJA“: Na današnji dan rođen je kralj Nikola I Petrović, evo po čemu ga pamtimo!

Kralj Nikola I Petrović Njegoš zauzima posebno mesto u istoriji srpskog i crnogorskog naroda — kao vladar, vojskovođa, pesnik i državnik koji je gotovo pola veka oblikovao sudbinu Crne Gore. Rođen 19. oktobra 1841. godine u Njegušima, Nikola je odrastao u duhu slavne dinastije Petrovića, koja je kroz vekove nosila baklju slobode i državnosti malene, ali ponosite Crne Gore.

Na presto je stupio 1860. godine, posle ubistva njegovog strica, kneza Danila I. Mlad i neiskusan, ali čvrstog karaktera, knez Nikola je zatekao zemlju siromašnu i ratovima iscrpljenu, ali odlučnu da brani svoju nezavisnost. Tokom njegove vladavine Crna Gora je, korak po korak, izrasla iz plemenske zajednice u modernu državu evropskog tipa. Uveo je prve zakone, otvorio škole, podsticao pismenost i uveo redovnu vojsku. Njegov moto bio je jasan — „Za krst časni i slobodu zlatnu.“

MANASTIR STUDENICA PRIHVATIO STUDENTE IZ NOVOG PAZARA: Otkazali im smeštaj u Raškoj pa spavali u svetinji, monaštvo im spremilo doručak po muslimanskim običajima!

Nikola je bio i vešt diplomata. Znao je da balansira između interesa velikih sila, naročito Rusije i Austro-Ugarske, nastojeći da obezbedi što povoljniji položaj za Crnu Goru. U ratovima protiv Osmanskog carstva, posebno u slavnim bitkama kod Vučjeg Dola i Fundine, crnogorska vojska izvojevala je pobede koje su odjeknule Evropom. Berlinskim kongresom 1878. godine Crna Gora je konačno priznata kao nezavisna država — istorijski trenutak koji je obeležio vrhunac njegove politike.

Godine 1910, na pedesetogodišnjicu svoje vladavine, knez Nikola se proglasio kraljem. Time je Crna Gora dobila svoj prvi i jedini kraljevski presto. Iako već u poodmaklim godinama, kralj Nikola je nastavio da sanja o ujedinjenju svih Srba, verujući da mali slovenski narodi mogu opstati samo u zajedništvu. Međutim, sudbina mu nije bila naklonjena. Nakon Prvog svetskog rata, 1918. godine, Crna Gora je ušla u zajednicu sa Srbijom i ostalim južnoslovenskim narodima, a kralj Nikola je zbačen i otišao u izgnanstvo u Francusku.

Umro je 1. marta 1921. godine u Antibu, daleko od svoje voljene zemlje, ali s verom da će njegov narod sačuvati ono što je stvarao čitavog života — slobodu i dostojanstvo. Njegovi posmrtni ostaci preneti su u Crnu Goru 1989. godine, gde danas počivaju u Cetinjskom manastiru, uz svoje pretke.

Kralj Nikola je iza sebe ostavio bogato nasleđe — ne samo u istoriji, već i u kulturi. Pisao je pesme i drame, od kojih su mnoge prožete rodoljubljem i verom u narod. Zvali su ga „Tast Evrope“, jer su njegove kćeri bile udate za mnoge evropske prinčeve i kraljeve, što je Crnu Goru približilo evropskim dvorovima više nego ikada ranije.

U narodnom sećanju kralj Nikola ostao je kao vladar koji je ujedinio tradiciju i modernost, sablju i pero, veru i državu. Njegovo delo svedoči o vremenu kad su ideali slobode i časti bili važniji od granica i politike — vremenu kada je Crna Gora, pod njegovim vođstvom, postala simbol otpora i ponosa celog srpskog naroda.