Na današnji dan Velika narodna skupština Srba, Bunjevaca i ostalih Slovena u Banatu, Bačkoj i Baranji je u Novom Sadu jednoglasno donela odluku o prisajedinjenju ovih teritorija Kraljevini Srbiji.
Na Skupštini, održanoj u „Grand hotel Majeru“, učestvovalo je 757 delegata koji su predstavljali 211 opština iz regiona. Ovaj događaj označio je ključni trenutak u političkoj transformaciji nakon raspada Austrougarske monarhije.
Skupštinu je otvorio najstariji delegat, prota Jovan Hranilović, dok je predsedavanje preuzeo dr Ignjat Pavlas. Centralna tačka sednice bila je izlaganje Jaše Tomića, predsednika Srpskog narodnog odbora Novi Sad, koji je pročitao odluke Skupštine. Proglašeno je da se regioni Banat, Bačka i Baranja, u granicama koje je odredila saveznička Antantina vojska, prisajedinjuju Kraljevini Srbiji. Istovremeno, uspostavljena je privremena regionalna uprava – Narodna uprava za Banat, Bačku i Baranju, sa sedištem u Novom Sadu.
PROČITAJTE VIŠE:
Nakon raspada Austrougarske malo pre kraja Prvog svetskog rata u oktobru 1918. godine, srpska vojska je ušla u Banat, Bačku i Baranju, oslobađajući ove teritorije bez otpora. Lokalno stanovništvo, naročito Srbi i Bunjevci, dočekivali su vojnike kao oslobodioce. Privremeno upravljanje preuzeli su lokalni Srbi, a pripreme za sazivanje Velike narodne skupštine počele su sredinom novembra.
Na Skupštini su učestvovali delegati izabrani javnim zborovima, uključujući predstavnike različitih nacionalnih zajednica. Od ukupno 757 delegata, većinu su činili Srbi (578), a prisustvovali su i Bunjevci, Slovaci, Rusini, Šokci, Hrvati, Nemci i jedan predstavnik Mađara. Zanimljivo je istaći da se među delegatima nalazilo i sedam žena, što je bilo neuobičajeno za to doba.
Pored odluke o prisajedinjenju Vojvodine, Skupština je zatražila od vlade Srbije da na predstojećem mirovnom kongresu u Parizu zastupa interese regiona. Usvojene su mere koje garantuju ravnopravnost i prava nacionalnih manjina, kao i korišćenje maternjeg jezika u zvaničnoj komunikaciji.
Ovaj istorijski događaj označavao je važan korak ka stvaranju Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, proglašene 1. decembra iste godine.
POVEZANE TEME:
Izvor: 192.rs, Foto: Anastas Bocarić