Connect with us

Istorija

PROCURELA DOKUMENTA: Stepinčevi sveštenici od Srba ‘pravili kajganu’, pokatoličili skoro 250.000 ljudi!

Published

on

Prvi put na srpskom jeziku upravo je objavljen dokument nekadašnjeg ambasadora u SAD Save N. Kosanovića iz 1947. u kom su detaljno pobrojana nedela kontroverznog hrvatskog nadbiskupa iz vremena Drugog svetskog rata

Katolički sveštenici iz redova kontroverznog ustaškog nadbiskupa Alojzija Stepinca su tokom Drugog svetskog rata u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj (NDH) lično vodili ustaške jedinice koje su krvnički ubijale Srbe.

Neke žrtve su čak i žive zakopavali, neke su danima držali bez hrane i vode, govorili su da će od srpskog naroda napraviti kajganu, fotografisali su se tokom pokolja…

Odgovor na laži

Ovo se, između ostalog, navodi u dokumentu “Slučaj nadbiskupa Stepinca”, koji je 1947. godine sačinio tadašnji jugoslovenski ambasador u SAD Sava N. Kosanović, a koji je upravo – prvi put – objavljen na srpskom (u izdanju Medija centra “Odbrana”). Kosanović je, inače, poznat kao nećak velikog naučnika Nikole Tesle, te njegov jedini naslednik.

Dokument je sačinjen kao odgovor na kampanju koja se protiv Jugoslavije u to vreme vodila u Americi zbog hapšenja i suđenja Stepincu, odnosno zbog širenja lažnih informacija i antijugoslovenske propagande. U dokumentu, koji je prosleđen i vladi SAD, zato je jasno i činjenično navedena Stepinčeva uloga pre, tokom i posle Drugog svetskog rata, a posebno su nabrojani mnogi zločini koje su njegovi sveštenici činili, pre svega nad Srbima.

“Neki rimokatolički sveštenici, posebno franjevci, koji su postali zaklete ustaše, položili su zakletvu da će se boriti kamom i puškom za “Kristov trijumf i Hrvatsku” Kako su se neki od njih ponašali nakon što je Pavelić u julu 1941. godine dao znak koji je pokrenuo masovna ubistva, može ilustrovati nekoliko slučajeva iz dosijea Jugoslovenske državne komisije za istraživanje ratnih zločina. Od stotinu slučajeva ovde se pominje samo nekoliko onih koji su tipični: sveštenik Božo Šimleša u selu Lištani bio je jedan od najaktivnijih pripadnika ustaša. Povereno mu je mesto namesnika okruga Livno. U jeku pokolja Srba u okrugu Lištana obratio se ljudima sa propovedaonice i rekao da je došlo vreme za istrebljenje svih Srba koji žive u Hrvatskoj. Lično je organizovao ustaške snage i pribavio oružje. Održao je 27. jula 1941. sastanak u selu i kada mu je saopšteno da su svi srpski muškarci ubijeni i da će te noći biti ubijeni žene i deca, rekao im je da ne čekaju noć, jer 24 sata je već prošlo otkako je načelnik izdao naređenje da nijedan Srbin ne sme ostati u životu u Hrvatskoj”, naveo je Kosanović u dokumentu i dodao:

“Prvi ustaški poverenik u okrugu Udbina bio je franjevački sveštenik Mate Moguš, koji je organizovao ustaške snage i razoružao jugoslovenske trupe. Na sastanku u Udbini 13. jula 1941. rekao je: „Gledajte, ljudi, ovih 16 hrabrih ustaša, koji imaju 16.000 metaka i koji će ubiti 16.000 Srba, nakon čega ćemo bratski podijeliti polja Mutilić i Krbava.“ Ovaj govor bio je signal za početak pokolja srpskog naroda u okrugu Udbina.”

Postrojavanje

U dokumentu se navodi i slučaj sela Tramošnica, gde je sveštenik Ante Klarić postao prvi ustaški komesar i lično vodio ustaške jedinice u napadima na srpska sela.

“Klarić i ustaše imali su običaj da u srpskim selima postroje Srbe u dva reda, licem u lice, a zatim da im narede da šamaraju jedni druge i da se međusobno vređaju i psuju. Jednom su držali žrtve zatvorene u školskoj zgradi nekoliko dana bez hrane i vode. Zatim su ih pred njegovim očima ustaše tukle kundacima i bičevima, a kako su se prethodno dogovorili, tukli ih su sve jače što je više Klarić zahtevao da to ne rade. Relikvije opljačkane iz srpskih crkava kasnije su pronađene u njegovom domu na izuzetno nedoličnim mestima”, navodi se.

Ističe se i slučaj sveštenika Ivana Raguža, koji je bio u „bliskom kontaktu s istaknutim ustašama u Stocu“.

“Dva dana pre pokolja izjavio je da će biti ‘kajgana’ i da će se pobrinuti za sve Srbe. U kafanama se otvoreno hvalio da je sva pitanja rešavao zajedno sa ustašama i pozivao na ubistva svih Srba, uključujući i decu, tako da ‘ni sjeme ovih beštija ne ostane'”, piše u Kosanovićevom dokumentu.

Navodi se i kako se grupa franjevačkih sveštenika, koja je mučila i na kraju ubila 25 Srba u selu Kasle, slikala tokom “pogubljenja”.

Takođe, jedan od sveštenika, Srećko Perić iz samostana Gorica kod Livna, u jednoj propovedi u crkvi doslovno je rekao: „Braćo Hrvati, idite i koljite sve Srbe, najprije zakoljite moju sestru, koja je udata za Srbina, pa onda sve Srbe redom.“

Pobrojani su i primeri kakvim su se prevara služili:

“U selu Štikade u Lici ustaše su bile pod vođstvom katoličkog sveštenika Morbera. Morber je pozvao Srbe da pređu u katoličku veru. Oni koji su poverovali i prihvatili njegov predlog ustaše bi opkolile i masakrirale puškama i čekićima, a tela bi bacili u jarak. Kada su leševi kasnije iskopani, utvrđeno je da su mnogi još bili živi kada su ih zakopali.”

Podsetimo, Stepinac je osuđen 1946. na 16 godina robije zbog saradnje s ustaškim režimom. Preminuo je od policitemije 1960. godine, dok je još bio u kućnom pritvoru. Papa Jovan Pavle II ga je 3. oktobra 1998. proglasio za mučenika i beatifikovao u Mariji Bistrici kod Zagreba, a papa Franja je pre nekoliko godina pauzirao odlučivanje o proglašenju za sveca.

Stepinac priznao papi: Pokršteno 240.000 Srba

Jedno od najciničnijih poglavlja u aktivnostima jednog dela pripadnika Katoličke crkve u Hrvatskoj bilo je pokrštavanje Srba, piše Kosanović. Kako navodi, obavezan prelazak iz pravoslavne vere u rimokatoličku bio je deo ustaškog programa „oslobađanja hrvatske teritorije od stranih elemenata“:

“Prema Stepinčevom izveštaju papi od 18. maja 1944. godine, 240.000 Srba je pokršteno.”

Darko Tanasković: Poučan i koristan spis

Prof. Darko Tanasković, nekadašnji član Mešovite pravoslavno-katoličke komisije, koja je godinu dana razmatrala ulogu Stepinca u Drugom svetskom ratu, smatra da je objavljivanje ovog dokumenta važno, te da može biti i poučno i korisno. Kako Tanasković piše u uvodu knjige, ovaj dokument nije zastareo i ne može zastariti.

“U svetlu ranije nepoznate i/ili nedostupne istorijske građe, novih istraživanja, obnovljenih rasprava i polemika o Alojziju Stepincu, koje nikada nisu i ne mogu biti samo o njemu, zanimljivo je pročitati službeni Kosanovićev spis „Slučaj nadbiskupa Stepinca“ od pre sedam desetleća”, naveo je Tanasković.

Izvor: Kurir
Foto: Wikimedia Creative Commons

Advertisement