Danas Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici praznuju Duhovske, odnosno Letnje zadušnice. Ovaj dan, koji je duboko posvećen sećanju i molitvama za preminule, po pravilu se obeležava u subotu koja prethodi prazniku Silaska Svetog Duha na apostole. Pored Zadušnica, crkveni kalendar danas čuva uspomenu i na nekoliko značajnih ranohrišćanskih svetitelja.
Običaji i duhovna pravila
Poseta grobljima i hramovima: Tradicija nalaže obilazak mesta gde počivaju najmiliji. Vernici se mole za spas njihovih duša i pale sveće, dok sveštena lica obavljaju parastose. Ukoliko neko nije u prilici da ode na groblje, običaj je da se sveća za pokojnike upali u crkvi.
- Simbolika darivanja: Na groblja se nosi hrana, vino i kuvano žito koje se deli za pokoj duše. Kuvana pšenica predstavlja simbol vaskrsenja, dok vino oslikava Božije milosrđe.
- Molitva umesto gozbe: Crkva izričito podseća da ovaj praznik zahteva tišinu, sećanje i molitvu, a ne slavlja i gozbe. Ističe se važnost da se grobovi ne obilaze samo radi puke tradicije, već iz iskrene molitvene pobude.
- Izbegavanje rada: Kako bi se vernici u potpunosti posvetili uspomeni na preminule i duhovnom miru, danas se tradicionalno preskaču krupniji poslovi u domaćinstvu.
Pomen svetiteljima
- Uz molitve za upokojene, danas se praznuju i ličnosti koje su obeležile ranu hrišćansku crkvu:
- Sveti Andronik i Sveta Junija: Poznati kao rani hrišćanski učenici i propovednici. Andronik se ubraja u Sedamdeset apostola i bio je srodnik apostola Pavla, dok je Junija bila njegova odana saputnica na putu širenja Jevanđelja.
- Sveti mučenik Solohon: Egipatski vojnik koji je svoj život položio stradajući isključivo zbog vere u hrišćanstvo.
- Sveti Stefan: Nekadašnji carigradski patrijarh, u istoriji zapamćen po strogom postu, podvizima i nesebičnoj posvećenosti siromašnima.
SAZNAJTE VIŠE:
Izvor: Mondo, Foto: Elma Nejkova