„NEKAD SMO GINULI ZAJEDNO“: Amerikanci se u Čikagu setili Srba heroja koji su spasili živote njihovim pilotima (VIDEO)

Sinoć je u Čikagu Fondacija Halijard misije proslavila 80.godina od početka operacije u kojoj su srpski narod i jedinice Jugoslovenske vojske u otadžbini, pod komandom generala Dragoslava Mihailovića, spasili preko pet stotina američkih i savezničkih avijatičara tokom 1944.godine, što je ujedno bila i najveća spasilačka akcija u Drugom svetskom ratu.

Čelni ljudi ove organizacije, zajedno sa uvaženim gostima iz diplomatskog i poslovnog miljea srpsko-američke zajednice, podsetili su se ovom prilikom akcije u kojoj su srpski seljaci i vojnici, rizikujući živote pod nemačkom okupacijom, tokom leta 1944.godine, sa dve lokacije, Pranjana u Srbiji i Boljanić polja u Republici Srpskoj, uz pomoć američke avijacije i OSS (današnja CIA) uspeli da na sigurno tle prebace stotine američkih i britanskih pilota i avijatičara.

Podsećajući na te dane predsednik Halijard fondacije Džon Kapelo, potpukovnik američke avijacije u penziji, istakao je koliko je važno očuvati sećanje na taj podvig kao temelj budućih odnosa Srbije i Sjedinjenih država.

-Kad smo pokrenuli Fondaciju suočili smo se sa dva problema. Ni Srbi ni Amerikanci nisu znali za ovaj istorijski podvig, a u Srbiji smo se suočili sa dodatnim problemom, pošto je u vreme komunizma ova pričaj događaj bio skrajnut i namerno zaboravljen, zbog učešća četničkih snaga u njemu. Uspeli smo tokom prethodnih 8 godina, koliko Fondacija postoji, da se izborimo da država Srbija 21.septembar uvrsti u kalendar zvaničnih praznika, kao i da priča o Halijard misiji završi u udžbenicima iz kojih uče srpska deca. Danas o Halijardu znaju mnogi Srbi i Amerikanci, ali mi se ne zadovoljavamo i na tome nećemo stati, istakao je Kapelo, inače bivši vojni ataše u ambasadi SAD u Beogradu, gde je prvi put i saznao za Halijard misiju.

Član Upravnog odbora Fondacije Halijard Ranko Ristić prethodnih se godina posvetio pronalaženju porodica američkih avijatičara čiji su očevi i dedovi spašeni tokom Misije Halijard.

-Uspeli smo da pronađemo veliki broj potomke avijatičara širom Amerike, oni su učestvovali u našim skupovima, a neki od njih prethodnih su godina bili naši gosti u Memorijalnom centru u Pranjanima, gde su se susreli sa ljudima i porodicama koji su pomagali i brinuli o njihovim precima. Bilo je tu i mnogo emotivnih momenata, suza…Jedini crni pilot koji je evakuisan tokom Halijard misije, Džejms Voker, svojevremeno je, pre povratka u Ameriku, svoje čizme dao tada 14-godišnjem dečaku Radoljubu Jankoviću. Ove godine je Vokerov sin Kenet otišao u Srbiju i doneo na poklon Radoljubu nove čizme i to je zaista bio prizor koji ću pamtiti ceo život, prisetio se Ristić, čija je kompanija Zastava Arms USA bila i glavni sponzor događaja, i dodao:

LEP POVOD: Ranko Ristić (desno) sa diplomatama iz Kanade, Egipta i BiH

-Srbija i Amerika imali su teške trenutke u diplomatskim odnosima poslednjih 30 godina, ali su prethodno bile saveznice u dva svetska rata, a srpska je zastava jedna od retkih koja se vijorila na Beloj kući. Sećanja na srpske i američke heroje iz Halijard misije treba da nam budu zalog da obnovimo pokidane veze, vratimo poverenje i gradimo zajedničku budućnost kao prijatelji i saveznici.

Proslavi su prisustvovali konzul žeran i vicekonzul Republike Srbije Andrija Zečević i Aleksandar Đorđević, te generalni konzul Bosne i Hercegovine u Čikagu Tatjana Telić, koja se obratila skupu, a u izjavi za Serbian Times rekla sledeće:

-Ovo je lep povod da se prisetimo herojske akcije u kojoj su Srbi, koji su uvek bili na pravoj strani istorije, rizikovali svoje živote pod nemačkim okupatorom u Srbiji i Bosni i Hercegovini, ne bi li spasili američke i savezničke vojnike. To je gest dostojan divljenja i dobar zalog budućih odnosa srpskog i američkog naroda i naših država. Drago mi je i što Republika Srpska na Boljanić polju zvanično obeležava ovaj istorijski događaj i čuva tu važnu i vrednu uspomenu.

DIPLOMATIJA I ISTORIJA: Konzul Telić (levo) i diplomate iz Kanade, Srbije i Egipta sa članom Uprave Halijard misije Dariom Kerkezom

Skupu su takođe prisustvovali i generalni konzuli savezničkih zemalja iz Drugog svetskog rata, Kanade i Egipta, Medlen Fereira i Nada Draz, potpredsednik Udruženja Srba iz Republike Srpske u Čikagu, Željko Živak, kao i predsednik Uprave crkve Svetog Save iz Milvokija, Miroslav Jović.

Specijalni gost večeri bio je bivši guverner Ilinoisa Rod Blagojević, koji je i do sada podržavao Halijard misiju, a ovog skupa će se svakako dugo sećati i po još jednom detalju, za koji je rekao da će mu iz korena promeniti život.

Naime, nakon što je završeno obraćanje gostiju i domaćina, Ranko Ristić je najavio aukciju zadstave Halijard misije sa kojom je prethodno skočio iz aviona sa visine od 10.000 stopa.

-Najbolji srpski padobranac sa preko 18.000 skokova, Slobodan Babović, u čijoj sam padobranskoj školi Wisconsin Skydiving Center pobedio svoj strah od visine, sve zbog Halijard misije, odlučio je da daruje dva skoka za one koji pobede na aukciji za ovu zastavu, istakao je Ristić, nakon čega je počelo licitiranje.

U licitaciji je pobedio srpski biznismen iz Čikaga Filip Milivojević, vlasnik kompanije Denver Cargo Inc, koji je ponudio iznos od 3,200$, ali pod uslovom da sa njim skoči i guverner Rod Blagojević, koji je nakon malo premišljanja odklučio da prihvati ponudu, uz komentar:

SKOK SA GUVERNEROM: Filip Milivojević (levo) pobedio na licitaciji, ali sa uslovom

-Ovo će biti nešto najluđe što sam uradio u životu, bolje bi mi bilo da sam se vratio u zatvor, našalio se Blagojević na sopstveni račun.

UZ RAKIJU ĆE MU I SKOK LAKŠE PASTI: Blagojević sa Džordžom Božićem

Pošto je padobranska sezona za ovu godinu završena, Serbian Times će u aprilu biti na licu mesta u Viskonsinu i ekskluzivno snimati ove skokove.

Ristić se u ime Halijard fondacije na kraju oficijelnog dela prijema zahvalio i ostalim sponzorima, Vinariji Savić, te Zarić rakiji i kompaniji koja je distribuira, Božić Imports, kao i školi letenja Slobodana Babovića Wisconsin Skydiving Center.