VUČIĆ PODELIO CRKVU U CRNOJ GORI: Joanikije kritikovao predsednika Srbije, Metodije mu želi “dobro zdravlje”

Izjave predsednika Srbije Aleksandra Vučića o Srpskoj pravoslavnoj crkvi u Crnoj Gori izazvale su brojne reakcije pa i podele među sveštenstvom.

Dok je Mitropolija crnogorsko-primorska Srpske pravoslavne crkve, na čijem je čelu mitropolit Joanikije, oštro kritikovala predsednika Srbije zbog, kako je navela, političkog mešanja u crkvena pitanja i „nejasnih optužbi“, Eparhija budimljansko-nikšićka Srpske pravoslavne crkve, kojom upravlja mitropolit Metodije, javno je stala u Vučićevu odbranu, ocenjujući da njegove poruke doprinose očuvanju jedinstva Srpske pravoslavne crkve.

Polemika je usledila nakon Vučićevih izjava tokom posete Republici Srpskoj, gde je govorio o položaju Srba u regionu, litijama u Crnoj Gori i, kako je rekao, pokušajima da se oslabi jedinstvo SPC.

Govoreći u Janjskim Otokama, Vučić je poručio da su litije iz 2020. godine počele zato što su, prema njegovim rečima, pojedini želeli da formiraju pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori „samo da izbrišu ono srpska“.

„Došlo je do toga da se ljudi izjašnjavaju kao pravoslavci, ali nacionalno nisu Srbi. Moramo Republici Srpskoj da budemo zahvalni. Na teritoriji BiH je manje Srba nego u Crnoj Gori, a Crna Gora nas je četiri puta optužila za genocid, priznala je takozvano Kosovo, dok Republika Srpska to nikada nije učinila. Velika je razlika između onih koji vode ujedinjenu politiku i onih koji žele da razbiju integralističko jezgro srpskog naroda. Ne zaboravite da su litije krenule kada su neki hteli da prave Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori samo da izbrišu ono „srpska“. Verujte mi da takve ideje i dalje postoje“, rekao je Vučić.

Pre toga je u Mrkonjić Gradu upozorio i na, kako je rekao, „policentrične ideje“ u SPC.

„U Crkvi smo imali ideje koje su opake i opasne, ideje o federalizaciji i konfederalizaciji naše Crkve. Danas čujete i priče o policentričnom srpstvu. To je smrt srpskog naroda i smrt srpske crkve. Kada su pokušali da prave pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori, naše vladike i patrijarh Irinej na vreme su prepoznali o čemu se radi. Da su uspeli, srpska crkva više nikada ne bi bila ono što je danas“, rekao je predsednik Srbije.

Mitropolit Joanikije: Političarima nije mesto u crkvenim pitanjima

Na ovakve njegove reči je ubrzo stigla reakcija iz Mitropolije crnogorsko-primorske koju predvodi mitropolit Joanikije uz ocenu da Vučićeve poruke „vrve od nejasnoća“ i da predstavljaju nedopustivo mešanje političara u crkvene teme.

Iz Mitropolije su naveli da razumeju Vučićevu kritiku zvanične politike Crne Gore prema obeležavanju godišnjice „Oluje“, ali da osećaju obavezu da odgovore na njegova tumačenja crkvenih događaja.

„Velika je šteta po crkveno i narodno jedinstvo, sa pozicije predsednika Srbije mahati vrlo neodređenim kritikama na račun Crkve, pominjući, u istom dahu i u gotovo istoj rečenici da smo ‘u Crkvi imali ideje koje su opake i opasne’, pa na to dodavati kako su ‘neki’ pokušali ‘da prave Pravoslavnu Crkvu u Crnoj Gori’, a da su te neke ‘patrijarh Irinej i vladike’ osujetili tako što su ‘na vreme osetili o čemu se radi’! Ako ovome dodamo i Vučićevu izjavu kako su ‘litije u CG počele kada su hteli pravoslavnu crkvu u CG, samo da izbrišu ono – srpska’, onda nam se čini da ulazimo u zonu beskorisnih i štetnih nejasnoća, koje bi se mogle tolerisati nekom sa manje odgovornosti i značaja u javnosti, ali ne i predsedniku Srbije“, navodi se u saopštenju.

Mitropolija smatra da takve izjave unose zabunu među vernicima i ostavljaju utisak da su pojedini arhijereji SPC u Crnoj Gori imali separatističke namere, što, kako ističu, nije tačno.

Podsetili su da su upravo četiri eparhije SPC u Crnoj Gori, zajedno sa sveštenstvom, monaštvom i vernicima, organizovale litijski pokret kojim je odbranjena crkvena imovina i očuvano jedinstvo SPC.

„Nismo tada dozvolili da političari vode glavnu reč, pa ne smatramo da ni danas političarima pripada pravo da tumače crkvene događaje. Njihovo nepozvano mešanje u crkvena pitanja ne donosi dobro ni državi ni Crkvi“, navodi se u saopštenju Mitropolije.

Dodaju da su jedini koji su zaista pokušavali da razbiju jedinstvo SPC bili tadašnji državni organi Crne Gore donošenjem Zakona o slobodi veroispovesti krajem 2019. godine.

„Treba reći da ih je u ovim najnovijim Vučićevim izjavama teško prepoznati, i da je verni narod sa sveštenstvom, u najmanju ruku, zbunjen ovakvim retroaktivnim tumačenjima razloga pokretanja litija 2020. godine. Ti ‘neki’ ne mogu, ni u najnespretnijim verbalnim aluzijama, imati veze sa vrhom SPC u Crnoj Gori, kako su to svojevremeno pojedini beogradski tabloidi pripisivali blaženopočivšem mitropolitu Amfilohiju, a za šta se nadamo da nisu bile govorničke namere predsednika Vučića. Međutim, mi upravo reagujemo zato što izjave g. Vučića očigledno vrve od nejasnoća. A ako uvaženi predsjednik Srbije, nekim slučajem, permutuje ondašnje sinhronizovano delovanje i rad arhijereja, sveštenstva i vernog naroda u Crnoj Gori sa nepostojećim crkvenim separatizmom, podsećamo ga da se radi o delatnosti koja je, u organizacionom i delatnom smislu, odlučujuće doprinela uspešnom vođenju i okončanju molitvenog i protestnog litijskog podviga građana Crne Gore. Ovaj i ovakav podvig je upravo i doprineo izmeni nakaradnog Zakona o slobodi veroispovesti ili uverenja i pravnom položaju verskih zajednica i potpisivanju Temeljnog ugovora između države Crne Gore i Srpske pravoslavne Crkve“, navodi se u saopštenju.

Mitropolit Metodije: Vučićeve poruke unose mir među svetosavski narod

Samo nekoliko sati kasnije usledio je potpuno drugačiji odgovor iz Eparhije budimljansko-nikšićke kojom upravlja mitropolit Metodije.

U saopštenju objavljenom na sajtu eparhije izražena je „iskrena blagodarnost“ predsedniku Srbije Aleksandru Vučiću zbog, kako navode, njegove kontinuirane brige za položaj Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori.

Iz Eparhije ocenjuju da Vučićevo javno ukazivanje na značaj očuvanja crkvenog jedinstva predstavlja odgovoran odnos prema duhovnom identitetu srpskog naroda.

Posebno su podržali njegovo tumačenje litija iz 2020. godine.

„Naglašavanje činjenice da su litije bile odlučujući bedem protiv pokušaja fragmentacije i brisanja srpskog imena iz bića Crkve u Crnoj Gori predstavlja izuzetan doprinos očuvanju istorijske istine. Ovakve jasne poruke donose preko potrebnu svetlost, otklanjaju konfuziju u javnosti i unose mir među verni svetosavski narod koji je poveo litije“, navodi se u saopštenju.

Iz Eparhije dodaju da izjave koje dolaze iz Beograda ne doživljavaju kao političko mešanje, već kao „bratsku brigu i državnički odgovorno jačanje svesti o zajedničkoj odgovornosti“.

Prema njihovom stavu, upravo zahvaljujući saradnji Srbije i SPC, kao i otporu prema politici bivšeg crnogorskog režima, odbranjena je crkvena imovina, potpisan Temeljni ugovor i očuvano jedinstvo Srpske pravoslavne crkve.

Na kraju saopštenja Eparhija budimljansko-nikšićka uputila je molitve za zdravlje i uspeh predsednika Srbije Aleksandra Vučića, zahvalivši mu na, kako navode, „svakoj reči podrške koja doprinosi jačanju Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori“.

Mitropolit bez ispunjenih uslova koji je dao orden Vučiću

Mitropolit Metodije je poznat i po svom angažmanu u javnom i političkom životu Crne Gore, često izazivajući kontroverze.

Prošle godine je izazvao pažnju dodelom Ordena Svetog Georgija Pobedonosca Prvog reda predsedniku Srbije Aleksandru Vučiću, što su neki u crkvenim i političkim krugovima ocenili kao znak približavanja aktuelnoj struji u SPC predvođenoj patrijarhom Porfirijem i episkopom bačkim Irinejem.

Od prošle godine Metodije je mitropolit, iako ne ispunjava ni uslove novokomponovanog kanonski neutemeljenog titulara uvedenog 2024. u SPC, pisao je ranije Danas. Čak i u verski i nacionalno raspolućenoj Crnoj Gori svi tvrde da je to nagrada za “izdaju”, iako u Srpskoj patrijaršiji kažu da je vladiki iz Berana mitropolitsko zvanje “dao” sam Sveti Sava, kao osnivač Eparhije budimljansko-nikšićke.

U crkvenim krugovima niko nema dilemu da je to jedna od disciplinskih mera protiv mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija (Mićovića), između ostalog i zato što nije popustio pritisku Patrijaršije da povuče potpis sa pisma protiv crkvenog vređanja studenata koji protestuju u Srbiji.

Poslednji događaj koji ga je doveo u centar pažnje jeste kada je u selu Gornje Zaostro kod Berana otkriven spomenik četničkom komandantu Pavlu Đurišiću. Po nalogu Ministarstva kulture, spomenik je trebalo da bude uklonjen, ali su ga meštani premestili u obližnju crkvu. Upravo je mitropolit Metodije bio taj koji je spomenik otkrio.