SRBI I AMERIKANCI OBELEŽILI 82 GODINE OD MISIJE HALIJARD: Sećanje na Dražu i meštane koji su spasavali pilote!

U selu Pranjani, na Galovića polju kod Gornjeg Milanovca, obeležena je 82. godišnjica Misije Halijard, jedne od najvećih akcija spasavanja savezničkih vazduhoplovaca iza neprijateljskih linija tokom Drugog svetskog rata.

Operacija „Vazdušni most“, poznata i kao Misija Halijard, ostala je upamćena kao jedan od najupečatljivijih primera hrabrosti i solidarnosti srpskog naroda tokom okupacije. U akciji sprovedenoj 1944. godine, uz učešće snaga Jugoslovenske vojske u otadžbini pod komandom generala Dragoljuba Draže Mihailovića i veliku pomoć lokalnog stanovništva, spasavani su saveznički vazduhoplovci oboreni nad okupiranom Jugoslavijom.

Središte operacije bili su Pranjani, gde su meštani na Galovića polju izgradili improvizovanu poletno-sletnu stazu. Rizikujući sopstvene živote, skrivali su oborene vazduhoplovce, obezbeđivali im hranu i utočište i pomagali im sve do evakuacije.

Tokom obeležavanja godišnjice posebno je istaknuta upravo hrabrost srpskih vojnika i običnih ljudi koji su pomagali američkim i drugim savezničkim vazduhoplovcima.

Predsednik Fondacije Misija Halijard Džon Kapelo poručio je da sećanje na ovu operaciju predstavlja mnogo više od istorije zapisane u knjigama. Fondacija, kako je naveo, sarađuje sa više od 20 muzeja i dva univerziteta u SAD kako bi priča o Halijardu bila sačuvana i približena američkoj javnosti.

Poseban cilj je pronalaženje porodica spasenih vazduhoplovaca i njihovo povezivanje sa potomcima srpskih porodica koje su im tokom rata pružale pomoć.

Kapelo je Misiju Halijard opisao kao primer požrtvovanosti, hrabrosti i časti srpskog naroda.

„U tom periodu imali su veoma malo, ali su dali toliko mnogo“, poručio je Kapelo.

Otpravnik poslova Ambasade SAD u Beogradu Aleksandar Titolo istakao je da Misija Halijard predstavlja snažan simbol dugogodišnje povezanosti dva naroda i naglasio značaj očuvanja sećanja na zajedničku istoriju.

Posebno emotivan trenutak predstavljalo je prisustvo Stiva Smita iz Severne Karoline, čiji je ujak bio jedan od savezničkih vazduhoplovaca spasenih pre više od osam decenija.

Smit je poručio da je na Galovića polje došao kako bi lično zahvalio srpskom narodu na onome što je učinio za njegovog ujaka.

„Ovo je prilika da izrazim zahvalnost i poštovanje prema svim Srbima zbog njihove hrabrosti i svega što su učinili kako bi se brinuli o mom ujaku dok je bio ovde, pre 82 godine“, rekao je Smit.

On je ukazao i da se u Sjedinjenim Američkim Državama i dalje veoma malo zna o Misiji Halijard i da postoje napori da se ta priča približi američkoj javnosti.

Tokom Misije Halijard 1944. godine stotine savezničkih vazduhoplovaca evakuisane su sa okupirane teritorije Jugoslavije. Pranjani i Galovića polje ostali su jedan od najprepoznatljivijih simbola te operacije.

Više od osam decenija kasnije, Misija Halijard ostaje svedočanstvo o ljudima koji su, usred rata i okupacije, rizikovali sopstvene živote kako bi spasli savezničke vazduhoplovce i omogućili im povratak kući.