SEĆANJE NA MITROPOLITA AMFILOHIJA: Pet godina od upokojenja duhovnog oca Crne Gore i srpskog naroda! (FOTO)

Na današnji dan pre pet godina umro je arhiepiskop cetinjski, mitropolit crnogorsko-primorski i egzarh Svetoga trona pećkog Amfilohije (Radović).

Sahranjen je 1. novembra u kripti Sabornog hrama Hristovog vaskrsenja u Podgorici. Po njegovoj želji u grobnicu je nasuta zemlja iz rodne Morače, a kovčeg posut zemljom sa Kosova i Metohije Gazimestana i Prizrena – i iz Jasenovca.

Mitropoit je preminuo u Kliničkom centru Crne Gore i od tog trenutka pa do sahrane, 1. novembra, njega su ispratile desetine hiljada vernih, opraštajući se u molitvenom hodu od svog duhovnog oca, koji je trideset godina bio na tronu Svetog Petra Cetinjskog.

Svog Đeda, kako su ga nazivali, na put u život večni verni narod je ispratio sa velikim poštovanjem u trodnevnoj litiji oko njegovog odra, a kovčeg sa zemnim ostacima duž celog puta od Cetinja do Podgorice je dočekivao na koljenima, onako kako je samo u novije vreme, 1996. godine, dočekao mošti Svetog Vasilija Ostroškog tokom njegovog pohoda Hercegovini i Nikšiću.

Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije (Radović) je rođen na Božić 7. januara 1938. godine u Barama Radovića u Donjoj Morači, od oca Ćira i majke Mileve.

Amfilohije je potomak vojvode Mine Radovića, jednog od prvih plemenskih crnogorskih kapetana, koji je prisajedinio Moraču Crnoj Gori 1820. godine, piše portal Mondo.rs.

Budući mitropolit je proveo detinjstvo u patrijarhalnoj porodici, koja je ostala verna pravoslavnom načinu života i u vremenima narastajućeg ateizma pod komunističkom vlašću.

Duhovno ga uzdigli otac Justin i starac Pajsije

Osnovnu školu je završio u manastiru Morači, a Bogosloviju Sv. Save u Rakovici u Beogradu. Diplomirao je na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu 1962. godine. Uporedo sa Bogoslovskim fakultetom, studirao je klasičnu filologiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu.

Veliki uticaj na duhovno uzrastanje mitropolita Amfilohija izvršili su Prepodobni otac Justin Popović, veliki bogoslov i duhovnik svetogorski starac Pajsije.

Posle završenog fakulteta, postdiplomske studije nastavlja u Bernu i Rimu, gde je magistrirao na Istočnom pontifikalnom institutu (1965). Odatle odlazi u Pravoslavnu Crkvu Grčke, gde boravi sedam godina i prima sveštenički čin.

On je u Atini u tom periodu odbranio doktorat o Sv. Grigoriju Palami, a posle godinu dana provedenih na Svetoj Gori, odlazi za profesora na Pravoslavni institut Sv. Sergija u Parizu, a od 1976. godine postaje docent, pa redovni profesor na Bogoslovskom fakultetu Sv. Jovana Bogoslova u Beogradu (kasnije Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta Univerziteta u Beogradu), na katedri za Pravoslavnu pedagogiju (katihetiku) sa metodikom nastave. U dva mandata bio je i dekan fakulteta.

Odlukom Nacionalnog komiteta društvenih nagrada Rusije 2001. godine odlikovan je i Ordenom Lomonosova, koji mu je uručen na svečanosti u Kremlju u prisustvu oko 4.000 uglednih zvanica. Za počasnog člana Slovenske akademije književnosti i umetnosti izabran je 2015. godine.

Govorio je grčki, ruski, italijanski, nemački i francuski jezik, dok je u naučnom radu koristio starogrčki, latinski i crkvenoslovenski.

Amfilohije na vrhu hijerarhije SPC-a

Sveti arhijerejski sabor SPC ga je izabrao maja 1985. godine za Episkopa banatskog. Ustoličen je u Vršcu 21. jula 1985. godine.

Odlukom Svetog arhijerejskog sabora SPC Episkop banatski Amfilohije je decembra 1990. godine izabran za mitropolita crnogorsko-primorskog sa sedištem na Cetinju, a svečano ustoličenje je izvršio patrijarh srpski Pavle sa episkopima 30. decembra 1990. godine u Cetinjskom manastiru.

Mitropolit Amfilohije je nosilac drevnih titula: Egzarh Sveštenog trona pećkog, kao i Arhiepiskop cetinjski.

On je bio član Svetog Arhijerejskog Sinoda SPC u više saziva.

Mitropolit Amfilohije je od samog ustoličenja krenuo u sveukupnu obnovu života Pravoslavne Crkve u Crnoj Gori.

Uz pomoć sveštenstva i naroda, podstakao je obnovu, kao i podizanje novih crkava i manastira. On je ubrzo po dolasku u Crnu Goru, na Cetinju osnovao Izdavačko-informativnu ustanovu „Svetigora“.

U službi duhovno-prosvetne misije, mitropolit Amfilohije je pokrenuo osnivanje velikog broja crkvenih horova, duhovnih centara i knjižara.

Mitropolit Amfilohije se pored teologije i filozofije bavi i esejistikom, prevodilaštvom i poezijom, a objavio je više dela.

On je bio član Udruženja književnika Srbije i Udruženja književnika Crne Gore, i dobitnik mnogih književnih nagrada.

Uticao i na politička i društvena dešavanja

Veliki uticaj Amfilohije je ostvario i na politički život u Crnoj Gori.

On je zaslužan u organizovanju litija i borbi protiv spornog crnogorskog zakona o slobodi veroispovesti, a višemesečne litije širom Crne Gore ostavile su veliki uticaj na izborne rezultate u toj zemlji.

Posle 30 godina Demokratska partija socijalista Mila Đukanovića je izgubila vlast u Crnoj Gori, a aktuelni mandatar za sastav nove crnogorske vlade Zdravko Krivokapić je na veče izborne pobede opozicije u Crnoj Gori otišao kod Amfilohija i poljubio mu ruku.

Inače, Amfilohije se često oglašavao i o drugim političkim i društvenim dešavanjima u Srbiji, pa je tako ostao upamćen u javnosti kao najveći glasnogovornik protiv Parade ponosa u Beograda, kada se uvek oglašavao pred taj događaj sa veoma oštrim izjavama.

On se do poslednjeg dana borio za SPC u Crnoj Gori, za Kosovo u sastavu Srbije, ali i očuvanje srpskog identiteta u Crnoj Gori.

Amfilhije je tokom rata na prostoru bivše Jugoslavije bio protiv raspada te zemlje i zagovarao je ujedinjenje srpskih teritorija.

Amfilohijev kum, prijatelj i učenik Mlađan Đorđević je podsetio prelepim stihovima na blaženopočivšeg vladiku.

"И сад, оне руке, од зукава грубе,
гологлави старци прилазе да љубе.
И на окрст Христове целе васионе,
сем изван неба црне земље оне,
нигде не дође да звона не звоне!" pic.twitter.com/QbAwADqJwC
— Млађан Ђорђевић (@mladjandj) October 30, 2021