Connect with us

aktuelno

HRISTOS VOSKRESE, VASKRESE, VASKRSE? Kako je pravilno čestitati najradosniji praznik…

Published

on

Ove godine čestitali ste Uskrs kako inače čestitate. Evo prilike da do sledeće prilike ispravite grešku…Kako se pravilno čestita Vaskrs?

Povodom ovog praznika svi pravoslavni hrišćani jedni drugima upućuju tradicionalni pozdrav i očekuju da im se uzvrati na sličan način, otpozdravom.

Međutim, mnogi taj pozdrav ne izgovaraju pravilno. Evo gde je greška i kako glasi pravilanvaskršnji pozdrav, a koje verzije nikako ne bi trebalo da koristite, jer ne odgovaraju duhu našeg jezika!

Hristos vaskrse, Hristos voskrese, Hristos vaskrs, Hristos vaskrese… čujemo toliko sličnih, a u suštini različitih izgovora uskršnjeg čestitanja.

Prema Rečniku Matice srpske, najpravilnije bi bilo reći: “Hristos vaskrse”! Pored toga dozvoljen je i arhaični, crkveni oblik “Hristos voskrese”. 

Nikad nemojte reći „VAskrEsE“! 

Može samo vaskrse ili voskrese! Takođe, u pozdravu se nije uobičajio ni narodni izgovor Hristos uskrsnu. Evo i zbog čega…

Mi danas koristimo oblik “uskrsnuti” koji pripada savremenom srpskom jeziku i zbog kog je pravilno reći i “Uskrs”, kao što se praznik pravilno zove i “Vaskrs”. Reč “uskrsnuti” potiče od srpskoslovenskog jezika, odn. srpske redakcije staroslovenskog jezika. Srpska redakcija staroslovenskog jezika nastala je u vreme kada su Srbi u svojoj sredini primili slovensko bogosluženje i slovensku pismenost (tokom X, a najkasnije do prvih decenija XI veka).

Od tada pa do prvih decenija XV veka Srbi su pomenute reči izgovarali sa poluglasnikom iza početnog “V”: “vъskrъse” . Zbog vokalizacije, odn. gubljenja ovog poluglasnika u kasnijem periodu razvoja jezika, danas i imamo ovakve nedoumice.

Na crkvenoslovenskom postoje dva oblika čitanja, prilagođeni srpskoslovenski i ruskoslovenski. Prema prvom je Hristos vaskrse! (od vaskrsnuti), a prema drugom Hristos voskrese! (od voskresenije).

Isto se pitanje postavlja i kad je odgovor na uskršnji pozdrav u pitanju. Kako se kaže: Vaistinu voskrese, ili voistinu vaskrse?

Pravilno je reći i “vaistinu” i “voistinu”.

Samo što bi trebalo biti dosledan pa na ruskoslovenski pozdrav “Hristos voskrese” odgovoriti istim oblikom “Voistinu voskrese”. Istom logikom reći ćemo i “Hristos vaskrse” – “Vaistinu vaskrse!”

Izvor: Opanak Foto: Flickr/ Roland Soré

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement